Huyết trắng ở phụ nữ là dịch tiết thường gặp, giúp giữ ẩm và làm sạch âm đạo. Lượng dịch có thể thay đổi theo nội tiết, nhất là quanh rụng trứng hoặc khi mang thai. Vì vậy, ra huyết trắng không đồng nghĩa với viêm nhiễm. Điều cần chú ý là dịch thay đổi khác thường so với trước, đặc biệt khi kèm ngứa, rát, mùi khó chịu hoặc ra máu.
Huyết trắng ở phụ nữ thế nào là sinh lý?
Dịch sinh lý thường trong hoặc trắng, không có mùi hôi rõ và không gây ngứa rát. Dịch có thể hơi dính hoặc trơn, ướt. Mỗi người có lượng dịch khác nhau; không có một mức chung để tự kết luận là bình thường hay mắc bệnh. NHS giải thích các đặc điểm của dịch âm đạo bình thường.
Huyết trắng ở phụ nữ thay đổi theo chu kỳ như thế nào?
- Sau kỳ kinh: một số người có ít dịch hơn.
- Gần rụng trứng: dịch thường trong, trơn và kéo sợi; chất nhầy cổ tử cung thuận lợi hơn cho tinh trùng di chuyển.
- Sau rụng trứng: dịch có thể đặc hơn; lượng dịch vẫn khác nhau giữa từng người và từng chu kỳ.
- Khi mang thai hoặc sau mãn kinh: lượng dịch cũng thay đổi do nội tiết; thường tăng khi mang thai và giảm sau mãn kinh.
Không nên chỉ dựa vào lượng huyết trắng để tự kết luận đã rụng trứng, có thai hoặc bị viêm. Khi theo dõi, hãy ghi nhận cả thời điểm trong chu kỳ và triệu chứng đi kèm. Tham khảo Healthdirect về thay đổi dịch tiết theo nội tiết.
Dấu hiệu nào cần được kiểm tra?
Màu sắc và mùi chỉ gợi ý, không đủ để xác định tác nhân gây bệnh. Khi cần, bác sĩ kết hợp hỏi bệnh, khám và xét nghiệm dịch âm đạo hoặc xét nghiệm nhiễm trùng lây qua đường tình dục. CDC: đánh giá nguyên nhân triệu chứng âm đạo.
| Biểu hiện | Điều cần hiểu |
|---|---|
| Dịch trắng vón cục kèm ngứa, đỏ, rát | Có thể gặp trong nhiễm Candida; không phải mọi trường hợp dịch trắng đều do nấm. CDC về Candida. |
| Dịch loãng, trắng xám, mùi tanh | Gợi ý BV — tình trạng mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo, liên quan nhiều loại vi khuẩn. CDC về BV. |
| Dịch vàng xanh, có thể kèm kích ứng | Có thể gặp trong nhiễm Trichomonas hoặc nguyên nhân khác; cần xác định bằng đánh giá phù hợp. CDC về Trichomonas. |
| Dịch bất thường kèm chảy máu giữa kỳ hoặc sau quan hệ | Có thể liên quan viêm cổ tử cung và các bệnh lý khác. Chlamydia có thể không có triệu chứng nên không thể nhận biết bằng màu dịch. CDC về viêm cổ tử cung. |
Xem thêm: Nhiễm Chlamydia ở phụ nữ: vì sao có thể không có triệu chứng?
Khi nào cần khám sớm hoặc cấp cứu?
Nên khám khi dịch thay đổi kéo dài, gây ngứa rát, tiểu buốt hoặc tái diễn sau điều trị. Huyết trắng bất thường kèm đau bụng dưới và sốt cần được khám sớm trong ngày. Nếu đau dữ dội, choáng/ngất, chảy máu nhiều hoặc rất mệt, cần đến cấp cứu. NHS về dấu hiệu viêm vùng chậu cần xử trí sớm.
Ra máu sau mãn kinh, chảy máu sau quan hệ tái diễn hoặc dịch lẫn máu không rõ nguyên nhân cần được đánh giá. Những biểu hiện này không đồng nghĩa với ung thư. Tầm soát Pap/HPV theo lịch không thay thế khám chẩn đoán khi đang có triệu chứng. NHS về triệu chứng cần kiểm tra và mục đích của tầm soát cổ tử cung.
Chăm sóc đúng khi có huyết trắng ở phụ nữ
Vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài
Rửa nhẹ vùng âm hộ bằng nước sạch, không chà xát và không đưa vòi nước vào âm đạo. Không cần cố rửa hết dịch bên trong. Nếu dùng sản phẩm làm sạch, chọn loại dịu nhẹ, không hương liệu và ngừng khi gây kích ứng. Không cần dùng nước muối hay dung dịch sát khuẩn thường quy để “làm sạch huyết trắng”. Office on Women’s Health hướng dẫn vệ sinh bên ngoài và tránh thụt rửa.
Giữ vùng kín thoáng và chăm sóc trong kỳ kinh
Thay quần lót khi ẩm; ưu tiên chất liệu thoáng. Lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh. Trong kỳ kinh, thay sản phẩm thấm hút phù hợp với lượng máu và hướng dẫn sử dụng, không để ẩm kéo dài. Tham khảo cách tự chăm sóc vùng kín.
Sau quan hệ cần lưu ý gì?
Có thể vệ sinh nhẹ bên ngoài; không thụt rửa. Đi tiểu sau quan hệ không tránh thai, vì nước tiểu đi qua niệu đạo, không rửa tinh trùng trong âm đạo. Nếu chưa muốn có thai, cần sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp. Planned Parenthood giải thích về đi tiểu sau quan hệ.
Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhiều bệnh lây qua đường tình dục. Nếu đang đau/rát hoặc điều trị nhiễm trùng, trao đổi với bác sĩ về thời điểm quan hệ trở lại và việc khám, điều trị bạn tình khi cần. CDC về phòng lây truyền và điều trị Trichomonas.
Có cần dùng thuốc để hết huyết trắng không?
Huyết trắng sinh lý không cần điều trị. Với dịch bất thường, thuốc phải phù hợp nguyên nhân: thuốc kháng nấm không điều trị được mọi trường hợp khí hư, còn dung dịch vệ sinh không thay thế thuốc điều trị viêm nhiễm. Không tự dùng lại thuốc đặt cũ hoặc tự thử thuốc trên niêm mạc để kiểm tra dị ứng. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát, cần khám lại để xác định nguyên nhân. CDC về chẩn đoán và sử dụng thuốc điều trị Candida.
Nếu đang mang thai, hãy báo với bác sĩ trước khi dùng thuốc. Khi khí hư có mùi khó chịu, gây ngứa, đau hoặc lẫn máu trong thai kỳ, nên được kiểm tra. Healthdirect về dịch âm đạo khi mang thai.
Nếu tình trạng thường xuất hiện sau kỳ kinh, xem thêm bài Viêm âm đạo tái phát sau kỳ kinh: vì sao và khi nào cần đi khám?
Khi đi khám, chị em có thể ghi lại ngày bắt đầu thay đổi dịch, triệu chứng đi kèm, thuốc đã dùng và khả năng mang thai. Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá sát hơn. Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa tư vấn và thăm khám theo tình trạng cụ thể của từng người.