Nóng rát âm đạo là cảm giác bỏng rát, châm chích hoặc khó chịu ở âm đạo hay vùng âm hộ. Tình trạng này có thể liên quan đến viêm âm đạo, nhiễm trùng, kích ứng với hóa chất, khô âm đạo do giảm estrogen hoặc một số bệnh lý vùng âm hộ. Nóng rát có thể đi kèm ngứa, khí hư bất thường, tiểu buốt, đau khi quan hệ hoặc đôi khi không có khí hư. Việc điều trị cần dựa vào nguyên nhân cụ thể.
1. Nguyên nhân gây nóng rát âm đạo
A. Nhiễm trùng và rối loạn hệ vi sinh âm đạo
- Nấm Candida: thường gây ngứa, nóng rát, đỏ vùng âm hộ, khí hư trắng đặc.
- Bacterial vaginosis (BV): do mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo; thường có khí hư loãng, mùi tanh và đôi khi nóng rát.
- Trichomonas: là nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục do ký sinh trùng, có thể gây khí hư vàng–xanh, ngứa, nóng rát, tiểu khó.
B. Nhiễm virus
-
Herpes sinh dục: gây rát nhiều, nổi mụn nước – loét đau.
C. Kích ứng – dị ứng
Do tiếp xúc với:
-
Xà phòng, sữa tắm, nước hoa vùng kín
-
Băng vệ sinh, bao cao su, gel bôi trơn
-
Quần quá chật hoặc chất liệu bí
-
Thuốc diệt tinh trùng
D.Giảm estrogen và khô âm đạo
Thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh, sau sinh hoặc đang cho con bú.
Giảm estrogen có thể làm niêm mạc âm đạo mỏng, khô và dễ kích ứng, gây nóng rát hoặc đau khi quan hệ.
Đây có thể là biểu hiện của hội chứng niệu dục thời kỳ mãn kinh (GSM).
E. Bệnh da liễu vùng kín
-
Chàm da
-
Lichen hóa
F. Nguyên nhân khác
-
Dị ứng tinh dịch (hiếm gặp)
-
Yếu tố tâm lý, căng thẳng kéo dài
2. Cách phòng ngừa nóng rát âm đạo
-
- Vệ sinh vùng âm hộ bên ngoài bằng nước sạch hoặc sản phẩm dịu nhẹ, không mùi; tránh xà phòng thơm và các chất dễ gây kích ứng.
- Không thụt rửa sâu trong âm đạo.
- Giữ vùng kín khô thoáng, tránh quần quá chật khi đang kích ứng.
- Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su và xét nghiệm STI khi có nguy cơ.
- Khi khô âm đạo, có thể sử dụng chất bôi trơn hoặc dưỡng ẩm âm đạo phù hợp.
- Kiểm soát tốt bệnh nền như đái tháo đường.
3. Điều trị nóng rát âm đạo như thế nào?
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân được xác định khi khám:
- Thuốc kháng nấm nếu nhiễm Candida.
- Kháng sinh hoặc thuốc điều trị Trichomonas khi có chỉ định.
- Thuốc kháng virus đối với herpes sinh dục.
- Ngưng các sản phẩm gây kích ứng nếu nghi viêm da tiếp xúc.
- Chất dưỡng ẩm, chất bôi trơn hoặc estrogen tại chỗ có thể được cân nhắc ở phụ nữ bị khô teo âm đạo do giảm estrogen, sau khi được bác sĩ đánh giá
Người bệnh nên khám phụ khoa nếu nóng rát kéo dài hoặc tái phát,
Đặc biệt khi kèm khí hư có mùi bất thường, đau bụng dưới, sốt, tiểu buốt, đau khi quan hệ, mụn nước hoặc vết loét vùng sinh dục, hoặc ra máu âm đạo bất thường.
Có thể tham khảo thêm thông tin về viêm âm đạo từ American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG).