Polyp cổ tử cung và polyp lòng tử cung: Khi nào cần điều trị?
Polyp cổ tử cung và polyp lòng tử cung là hai tổn thương khác vị trí, đa số lành tính. Tuy nhiên, nếu có ra máu bất thường, người bệnh cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân. Việc theo dõi hay điều trị phụ thuộc từng trường hợp.
Polyp cổ tử cung và polyp lòng tử cung khác nhau thế nào?
| Đặc điểm | Polyp cổ tử cung | Polyp lòng tử cung |
|---|---|---|
| Vị trí | Phát triển ở bề mặt hoặc trong kênh cổ tử cung. | Phát triển từ nội mạc tử cung, nhô vào buồng tử cung. |
| Biểu hiện thường gặp | Có thể không có triệu chứng; đôi khi ra máu sau quan hệ, giữa kỳ kinh hoặc tăng tiết dịch. | Có thể gây kinh nhiều, kéo dài, ra máu giữa kỳ hoặc sau mãn kinh. |
| Phát hiện | Thường thấy khi khám bằng mỏ vịt. | Thường được gợi ý qua siêu âm; có thể cần nội soi buồng tử cung. |
Polyp lòng tử cung còn gọi là polyp nội mạc tử cung. Một số trường hợp có cuống dài sa qua cổ tử cung, nên cần xác định nơi xuất phát trước khi xử trí. Nguồn: MSD Manual và Mayo Clinic.
Dấu hiệu nào cần đi khám?
Nên khám phụ khoa nếu xuất hiện:
- Ra máu sau quan hệ hoặc giữa các kỳ kinh.
- Kinh nhiều hơn bình thường, kéo dài hoặc ra máu tái diễn.
- Ra máu sau mãn kinh, kể cả lượng ít.
- Khí hư thay đổi rõ, có mùi hoặc lẫn máu.
Những biểu hiện này không đủ để tự kết luận có polyp. Đặc biệt, khí hư hôi không mặc nhiên có nghĩa polyp đã hoại tử. Cần tìm các nguyên nhân khác như viêm nhiễm hoặc tổn thương đường sinh dục. Nguồn: Cleveland Clinic — polyp cổ tử cung.
Xem thêm: Ra máu sau quan hệ: Khi nào cần đi khám? và Ra máu sau mãn kinh: Dấu hiệu cần khám sớm.
Nếu ra máu nhiều kèm choáng, ngất hoặc đau bụng dữ dội, cần đến cơ sở y tế ngay.
Polyp có nguy hiểm hoặc gây khó có thai không?
Phần lớn polyp là lành tính. Tuy nhiên, một số polyp nội mạc có thể chứa tế bào bất thường hoặc ung thư. Cần đánh giá kỹ hơn khi có ra máu bất thường, nhất là sau mãn kinh. Không thể xác định chắc chắn tính chất lành hay ác chỉ qua kích thước. Nguồn: Cleveland Clinic — polyp nội mạc tử cung.
Polyp lòng tử cung có thể liên quan đến khó có thai. Cắt polyp có thể hữu ích ở một số người, nhưng không bảo đảm có thai. Không nên quy mọi trường hợp hiếm muộn hoặc mất thai cho polyp; cần đánh giá những nguyên nhân khác. Nguồn: Mayo Clinic.
Chẩn đoán polyp cổ tử cung và polyp nội mạc tử cung
Khám cổ tử cung
Bác sĩ khám bằng mỏ vịt để quan sát tổn thương. Không phải mọi polyp đều cần soi cổ tử cung. Việc tầm soát bằng HPV, tế bào học hoặc khảo sát thêm được lựa chọn theo lịch tầm soát, triệu chứng và hình ảnh nghi ngờ. Nguồn: MSD Manual.
Khảo sát buồng tử cung
Siêu âm đầu dò âm đạo giúp tìm tổn thương trong buồng tử cung. Khi cần, bác sĩ chỉ định siêu âm bơm nước hoặc nội soi buồng tử cung để quan sát rõ hơn. Siêu âm không thay thế giải phẫu bệnh; lấy mẫu nội mạc không dưới quan sát trực tiếp cũng có thể bỏ sót polyp. Nguồn: Mayo Clinic — chẩn đoán và điều trị.
Khi nào cần điều trị polyp?
Đối với polyp cổ tử cung
Polyp gây chảy máu, tiết dịch hoặc có hình dạng nghi ngờ cần được đánh giá để loại bỏ và xét nghiệm mô. Với polyp nhỏ, cuống rõ, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật tại phòng khám phù hợp. Không tự kéo hoặc xoắn polyp tại nhà. Nguồn: Cleveland Clinic.
Một số polyp không gây triệu chứng có thể được theo dõi sau khi bác sĩ đánh giá. Không mặc định phải nạo kênh cổ tử cung hoặc nạo buồng tử cung cho mọi trường hợp. Nguồn: Baker và cộng sự, 2025.
Đối với polyp lòng tử cung
Có thể cân nhắc theo dõi nếu polyp nhỏ, không gây triệu chứng và nguy cơ ác tính thấp. Điều trị thường được cân nhắc khi có ra máu, yếu tố nguy cơ, hoặc cần đánh giá ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Quyết định cần tính đến mong muốn của người bệnh. Nguồn: Hướng dẫn SOGC số 447, 2024.
Khi cần lấy polyp, nội soi buồng tử cung cho phép quan sát và cắt tổn thương; phương pháp này không chỉ dành cho polyp lớn. Mô lấy ra được gửi giải phẫu bệnh. Một số thuốc nội tiết giúp giảm triệu chứng nhưng không bảo đảm loại bỏ polyp, và triệu chứng có thể trở lại khi ngừng thuốc. Nguồn: Mayo Clinic.
Nếu đang hoặc có thể mang thai, hãy báo bác sĩ trước mọi thủ thuật. Nội soi buồng tử cung không được thực hiện khi đang mang thai. Nguồn: NHS.
Sau điều trị cần theo dõi gì?
Nhận kết quả giải phẫu bệnh và tái khám theo hẹn. Nếu vẫn ra máu sau khi lấy polyp cổ tử cung, cần kiểm tra thêm nguyên nhân. Polyp có thể tái phát, nhưng không nên khẳng định tất cả người bệnh đều dễ tái phát. Nguồn: MSD Manual và Cleveland Clinic.
Sau nội soi, có thể đau nhẹ và ra ít máu. Cần liên hệ cơ sở điều trị ngay nếu máu tăng, đau tăng, sốt hoặc dịch có mùi hôi. Tuân thủ hướng dẫn riêng về sinh hoạt và quan hệ tình dục. Nguồn: NHS — chăm sóc sau nội soi buồng tử cung.
Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa: Khi có ra máu bất thường hoặc kết quả siêu âm nghi ngờ polyp, chị em có thể đặt lịch khám để được đánh giá và tư vấn hướng xử trí phù hợp.