Ra máu sau quan hệ là tình trạng xuất hiện máu ở âm đạo trong hoặc sau khi quan hệ tình dục, không liên quan đến kỳ kinh nguyệt. Nhiều phụ nữ khi gặp tình trạng này thường rất lo lắng, đặc biệt sợ ung thư cổ tử cung. Thực tế, ra máu sau quan hệ có nhiều nguyên nhân và phần lớn không phải ung thư. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra, nhất là khi tái diễn nhiều lần, không nên bỏ qua mà cần tìm nguyên nhân.
Những nguyên nhân thường gặp gây chảy máu sau quan hệ
1. Tổn thương hoặc khô niêm mạc âm đạo
Khi âm đạo khô, quan hệ có thể gây ma sát làm niêm mạc bị trầy xước và xuất hiện một ít máu.
Tình trạng khô âm đạo có thể gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc trong một số giai đoạn có thay đổi nội tiết. Khô âm đạo là một trong những nguyên nhân có thể gây chảy máu sau khi quan hệ
2. Lộ tuyến cổ tử cung
Lộ tuyến cổ tử cung, hay cervical ectropion, là tình trạng các tế bào tuyến vốn nằm phía trong ống cổ tử cung xuất hiện ở bề mặt ngoài cổ tử cung.
Vùng này có thể dễ chảy máu khi tiếp xúc, vì vậy một số phụ nữ có thể bị ra máu sau quan hệ. Đây là một trong những nguyên nhân lành tính thường gặp.
3. Polyp cổ tử cung
Polyp là những tổn thương nhỏ phát triển ở cổ tử cung. Khi bị va chạm trong lúc quan hệ, polyp có thể chảy máu.
Bác sĩ có thể phát hiện polyp khi khám bằng mỏ vịt và tùy từng trường hợp sẽ tư vấn hướng xử trí phù hợp.
4. Viêm hoặc nhiễm trùng đường sinh dục
Một số nhiễm trùng, bao gồm các bệnh lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, cũng có thể gây ra máu bất thường sau quan hệ.
Người bệnh có thể có thêm khí hư bất thường, đau khi quan hệ, tiểu buốt, đau vùng bụng dưới hoặc đôi khi không có triệu chứng rõ rệt.
Chảy máu sau quan hệ có phải ung thư cổ tử cung không?
Không phải cứ ra máu sau quan hệ là ung thư cổ tử cung.
Có rất nhiều nguyên nhân lành tính thường gặp hơn. Tuy nhiên, ra máu sau quan hệ cũng có thể gặp trong một số bệnh lý ở cổ tử cung. Vì vậy, nếu tình trạng lặp lại, không nên tự cho rằng chỉ do trầy xước.
Ung thư cổ tử cung ở giai đoạn sớm thường có thể chưa gây triệu chứng. Khi có triệu chứng, một số trường hợp biểu hiện bằng ra máu sau quan hệ, ra máu giữa kỳ kinh, ra máu sau mãn kinh, khí hư bất thường hoặc đau vùng chậu.
Khi nào cần đi khám?
Bác sĩ khuyên nên đi khám phụ khoa nếu:
• Ra máu sau quan hệ xảy ra nhiều hơn một lần.
• Lượng máu ngày càng nhiều.
• Kèm khí hư bất thường hoặc có mùi.
• Đau khi quan hệ.
• Đau bụng dưới hoặc vùng chậu.
• Ra máu giữa hai kỳ kinh.
• Đã mãn kinh mà xuất hiện ra máu.
• Đã lâu chưa tầm soát cổ tử cung hoặc từng có kết quả HPV/tế bào cổ tử cung bất thường.
NHS khuyến cáo tình trạng ra máu giữa kỳ kinh hoặc sau quan hệ nên được bác sĩ đánh giá, ngay cả khi nguyên nhân thường không nghiêm trọng.
Đặc biệt cần lưu ý
Nếu trễ kinh hoặc có khả năng mang thai, đồng thời ra máu bất thường và đau bụng dưới, cần được kiểm tra sớm để loại trừ thai ngoài tử cung.
Nếu ra máu nhiều, đau dữ dội, chóng mặt, choáng hoặc ngất, nên đến cơ sở y tế cấp cứu.
Bác sĩ sẽ kiểm tra gì?
Tùy theo độ tuổi, triệu chứng và tiền sử của từng người, bác sĩ có thể:
• Hỏi về chu kỳ kinh và thời điểm ra máu.
• Xác định khả năng mang thai.
• Khám âm đạo và cổ tử cung.
• Kiểm tra xem có viêm, tổn thương, polyp hay bất thường ở cổ tử cung.
• Làm xét nghiệm nhiễm trùng khi cần.
• Đánh giá tình trạng tầm soát ung thư cổ tử cung.
• Siêu âm hoặc chỉ định soi cổ tử cung và các xét nghiệm khác khi có chỉ định.
Các bước đánh giá thường bao gồm thử thai, xét nghiệm máu hoặc nhiễm trùng khi phù hợp, khám âm đạo–cổ tử cung; một số trường hợp cần siêu âm, soi cổ tử cung hoặc nội soi buồng tử cung.
Khi nào cần soi cổ tử cung nếu bị chảy máu sau quan hệ?
Không phải trường hợp chảy máu sau quan hệ nào cũng cần soi cổ tử cung.
Trước tiên, bác sĩ thường sẽ hỏi về thời điểm ra máu, số lần xảy ra, lượng máu, các triệu chứng đi kèm và khám phụ khoa để xác định nguyên nhân. Ra máu có thể liên quan đến khô hoặc trầy xước niêm mạc âm đạo, viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, polyp cổ tử cung hoặc những thay đổi lành tính khác.
Soi cổ tử cung có thể được cân nhắc khi:
- Ra máu sau quan hệ tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài.
- Khám thấy vùng bất thường hoặc tổn thương nghi ngờ ở cổ tử cung.
- Xét nghiệm HPV hoặc tế bào học cổ tử cung có bất thường.
- Có tiền sử tổn thương tiền ung thư cổ tử cung cần theo dõi.
- Triệu chứng tiếp tục xuất hiện nhưng khám ban đầu chưa tìm được nguyên nhân rõ ràng.
Nếu chỉ ra máu một lần, lượng ít và có nguyên nhân phù hợp như khô hoặc trầy xước âm đạo, không phải lúc nào cũng cần soi cổ tử cung ngay. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự theo dõi kéo dài.
Khám cổ tử cung và soi cổ tử cung có giống nhau không?
Hai bước này không giống nhau.
Khi khám phụ khoa, bác sĩ có thể dùng mỏ vịt để quan sát trực tiếp âm đạo và cổ tử cung. Trong khi đó, soi cổ tử cung (colposcopy) sử dụng thiết bị phóng đại chuyên dụng để quan sát kỹ bề mặt cổ tử cung và xác định những vùng bất thường; khi cần, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết.
Vì vậy, ra máu sau quan hệ không đồng nghĩa với việc phải soi cổ tử cung ngay. Chỉ định sẽ dựa trên triệu chứng, kết quả khám và các xét nghiệm liên quan.
Bác sĩ Điệp lưu ý
Ra máu sau quan hệ không đồng nghĩa với ung thư. Nhưng nếu xảy ra lặp lại, đừng chỉ tự theo dõi hoặc tự mua thuốc điều trị.
Điều quan trọng là xác định máu xuất phát từ đâu và nguyên nhân là gì. Một cuộc khám phụ khoa tương đối đơn giản có thể giúp phát hiện nhiều nguyên nhân thường gặp, đồng thời nhận biết những trường hợp cần kiểm tra chuyên sâu hơn.
Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa
Khám, tư vấn các bệnh phụ khoa và chăm sóc sức khỏe phụ nữ