Ra máu âm đạo sau mãn kinh là tình trạng không nên bỏ qua, dù chỉ xuất hiện một lần hoặc lượng máu rất ít.
Phần lớn trường hợp ra máu sau mãn kinh không phải do ung thư. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý ở âm đạo, cổ tử cung hoặc nội mạc tử cung. Vì vậy, nguyên nhân cần được phát hiện và điều trị sớm.
Vì vậy, khi đã mãn kinh mà xuất hiện lại máu âm đạo, chị em nên đi khám phụ khoa. Không nên nghĩ rằng đó là “có kinh trở lại” hoặc tự mua thuốc cầm máu.. NHS cũng khuyến cáo ra máu sau mãn kinh cần được kiểm tra ngay cả khi chỉ xảy ra một lần, chỉ có vài giọt máu hoặc dịch màu hồng/nâu.
Ra máu sau mãn kinh là gì?
Một phụ nữ thường được xem là đã mãn kinh khi không còn kinh nguyệt trong ít nhất 12 tháng và không có nguyên nhân khác giải thích tình trạng mất kinh.
Sau thời điểm này, nếu xuất hiện:
- Máu đỏ tươi ở âm đạo.
- Một ít máu dính quần lót.
- Ra máu khi lau sau đi vệ sinh.
- Dịch âm đạo màu hồng hoặc nâu.
- Ra máu sau quan hệ.
- Ra máu một lần rồi tự hết.
đều cần được xem ra máu sau mãn kinh và nên được kiểm tra.
Điều đáng lưu ý lượng máu ít không đồng nghĩa với bệnh nhẹ.
Những nguyên nhân thường gặp gây ra máu sau mãn kinh
Có nhiều nguyên nhân, phần lớn lành tính.
Teo niêm mạc âm đạo hoặc nội mạc tử cung
Sau mãn kinh, nồng độ estrogen giảm. Niêm mạc âm đạo có thể trở nên mỏng, khô, dễ tổn thương.
Phụ nữ có thể cảm thấy:
- Khô rát âm đạo.
- Đau hoặc khó chịu khi quan hệ.
- Ra một ít máu sau quan hệ.
- Ngứa hoặc khó chịu vùng kín.
Teo niêm mạc âm đạo và nội mạc tử cung là những nguyên nhân thường gặp của chảy máu sau mãn kinh.
Polyp cổ tử cung hoặc nội mạc tử cung
Polyp thường tổn thương lành tính nhưng có thể gây:
- Ra máu bất thường.
- Ra máu sau quan hệ.
- Ra máu âm đạo sau mãn kinh.
Khi phát hiện polyp, bác sĩ sẽ đánh giá vị trí, kích thước và đặc điểm của tổn thương. Từ đó mới quyết định có cần can thiệp thêm hay không.
Tăng sản nội mạc tử cung
Nội mạc tử cung có thể dày lên bất thường.
Một số dạng tăng sản nội mạc tử cung lành tính. Tuy nhiên, một số dạng có tế bào bất thường và có nguy cơ tiến triển thành ung thư nội mạc tử cung.
Do đó, không thể chỉ dựa vào triệu chứng ra máu để xác định nguyên nhân.
Thuốc hoặc liệu pháp nội tiết
Một số phụ nữ đang sử dụng liệu pháp hormone mãn kinh có thể xuất hiện chảy máu âm đạo.
Tuy nhiên, không nên tự cho rằng chảy máu do thuốc. Nếu xuất hiện chảy máu bất thường trong quá trình sử dụng hormone, cần thông báo cho bác sĩ để đánh giá.
Ra máu sau mãn kinh có phải ung thư không?
Không phải cứ ra máu sau mãn kinh là ung thư.
Những nguyên nhân lành tính như teo niêm mạc hoặc polyp thường gặp hơn.
Tuy nhiên, ra máu sau mãn kinh là một trong những triệu chứng quan trọng của ung thư nội mạc tử cung. Chảy máu âm đạo bất thường cũng có thể gặp trong các bệnh lý ác tính khác. Vì vậy, triệu chứng này cần được kiểm tra. American Cancer Society xác định chảy máu hoặc ra huyết bất thường là triệu chứng thường gặp nhất của ung thư nội mạc tử cung, đặc biệt cần chú ý ở phụ nữ đã mãn kinh.
Điều này không có nghĩa người phụ nữ ra máu phải quá lo sợ mình bị ung thư.
Điều quan trọng không bỏ qua triệu chứng và không trì hoãn việc tìm nguyên nhân.
Khi nào cần đi khám?
Nếu đã mãn kinh, bác sĩ khuyên nên đi khám khi xuất hiện bất kỳ tình trạng ra máu âm đạo nào, kể cả:
- Chỉ ra máu một lần.
- Chỉ vài giọt.
- Chỉ thấy dịch màu hồng hoặc nâu.
- Ra máu sau quan hệ.
- Ra máu rồi tự hết.
- Không đau bụng và hoàn toàn không có triệu chứng khác.
Càng cần được đánh giá kỹ nếu tình trạng ra máu tái diễn hoặc kéo dài.
Nếu ra máu nhiều kèm chóng mặt, mệt nhiều, choáng, ngất hoặc đau bụng dữ dội thì cần đến cơ sở y tế sớm.
Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể:
- Hỏi thời điểm mãn kinh, thời điểm bắt đầu ra máu.
- Hỏi lượng máu, số lần ra máu, các triệu chứng đi kèm.
- Xem lại các thuốc đang sử dụng, đặc biệt là hormone.
- Khám âm hộ, âm đạo soi cổ tử cung.
- Đánh giá xem nguồn chảy máu xuất phát từ âm đạo, cổ tử cung hay tử cung.
- Siêu âm phụ khoa, thường có thể cần siêu âm đầu dò âm đạo để đánh giá tử cung, nội mạc tử cung.
- Lấy mẫu mô nội mạc tử cung khi có chỉ định.
- Nội soi buồng tử cung hoặc thực hiện thêm các khảo sát khác nếu cần.
ACOG nhấn mạnh rằng ra máu sau mãn kinh cần được đánh giá kịp thời. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm đầu dò âm đạo hoặc lấy mẫu nội mạc tử cung
Không phải mọi phụ nữ đều cần làm tất cả các xét nghiệm trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn tùy tuổi, triệu chứng, kết quả khám, siêu âm, các yếu tố nguy cơ của từng người.
Siêu âm bình thường rồi có cần quan tâm nữa không?
Siêu âm là phương tiện rất hữu ích. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào một con số trên kết quả siêu âm để kết luận hoàn toàn không có bệnh.
Đặc biệt, nếu ra máu tiếp tục tái diễn hoặc kéo dài, cần quay lại khám ngay cả khi lần siêu âm trước không thấy bất thường đáng kể.
ACOG lưu ý rằng chảy máu sau mãn kinh kéo dài hoặc tái phát cần được đánh giá thêm, vì một số tổn thương nội mạc tử cung không thể được loại trừ chỉ bằng siêu âm.
Có nên tự mua thuốc cầm máu hoặc thuốc nội tiết?
Không nên.
Ra máu chỉ là một triệu chứng. Điều trị đúng phải dựa trên nguyên nhân gây chảy máu.
Tự sử dụng thuốc cầm máu có thể làm máu tạm thời giảm nhưng không giải quyết bệnh lý bên dưới.
Tương tự, các thuốc có chứa hormone không nên tự sử dụng khi chưa được bác sĩ đánh giá, đặc biệt ở phụ nữ đã mãn kinh.
Bác sĩ Điệp lưu ý
Ra máu sau mãn kinh không đồng nghĩa với ung thư, vì nhiều nguyên nhân hoàn toàn lành tính.
Nhưng đây cũng không phải tình trạng nên chờ vài tháng để xem có tự hết hay không.
Nếu đã ngưng kinh trên 12 tháng nay lại xuất hiện máu âm đạo, dù chỉ một lần, rất ít, chị em nên đi khám phụ khoa.
Điều quan trọng không phải đoán bệnh qua lượng máu nhiều hay ít mà xác định máu xuất phát từ đâu, nguyên nhân gây chảy máu.
Phát hiện nguyên nhân sớm giúp lựa chọn điều trị thích hợp. Đồng thời, bác sĩ có thể nhận biết những trường hợp cần khảo sát chuyên sâu hơn.
Nếu chị em đang ở giai đoạn tiền mãn kinh hoặc chưa xác định mình đã mãn kinh hay chưa, có thể xem thêm bài “Biểu hiện tiền mãn kinh, mãn kinh ở phụ nữ: Dấu hiệu – Hậu quả – Cách điều trị”.
Tìm hiểu thêm: Ung thư thân tử cung – triệu chứng và cách phát hiện.
Theo American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), ra máu sau mãn kinh cần được đánh giá kịp thời để xác định nguyên nhân và loại trừ bệnh lý nội mạc tử cung.