Ngứa vùng kín kéo dài, da có mảng trắng: Có phải lichen xơ hóa âm hộ?

BS Điệp tư vấn lichen xơ hóa âm hộ và ngứa vùng kín kéo dài

Lichen xơ hóa âm hộ là bệnh viêm da mạn tính có thể gây ngứa vùng kín kéo dài, da trắng hơn bình thường và dễ nứt rách. Khi những dấu hiệu này xuất hiện, người bệnh cần được khám trực tiếp thay vì tiếp tục tự mua thuốc trị nấm.

Phát hiện và điều trị phù hợp giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế sẹo và những thay đổi ở vùng âm hộ. bad.org.uk

Lichen xơ hóa âm hộ là gì?

Lichen xơ hóa, tên tiếng Anh là lichen sclerosus, thường ảnh hưởng đến da vùng sinh dục ngoài và có thể lan quanh hậu môn.

Âm hộ là phần sinh dục bên ngoài, gồm môi lớn, môi bé và vùng quanh âm vật; khác với âm đạo nằm bên trong.

Bệnh gặp nhiều hơn ở phụ nữ sau mãn kinh, nhưng người trẻ và trẻ em cũng có thể mắc. Nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ, có thể liên quan đến cơ chế miễn dịch.

Bệnh không do vệ sinh kém và không lây qua quan hệ tình dục. bad.org.uk

Dấu hiệu nào cần nghĩ đến lichen xơ hóa âm hộ?

Nên đi khám khi ngứa dai dẳng đi kèm một hoặc nhiều thay đổi sau:

  • Da xuất hiện vùng nhạt màu hoặc mảng trắng, có thể bóng, mỏng hay nhăn.
  • Da dễ trầy, nứt, bầm hoặc chảy máu ít khi gãi hay cọ xát.
  • Nóng rát, đau khi quan hệ hoặc rát khi nước tiểu chạm vào vùng da tổn thương.
  • Hình dạng âm hộ thay đổi dần, môi bé nhỏ lại hoặc vùng cửa âm đạo trở nên chật hơn.

Một số người chỉ có thay đổi ở da mà ít ngứa. Ngược lại, ngứa nhiều cũng có thể do bệnh khác. Không thể khẳng định lichen xơ hóa chỉ dựa vào một mảng trắng hoặc ảnh chụp. Mayo Clinic

Vì sao đã đặt thuốc trị nấm mà vẫn ngứa?

Ngứa vùng kín có thể xuất phát từ nấm Candida, viêm da tiếp xúc, thay đổi do thiếu estrogen hoặc bệnh da âm hộ. Những nguyên nhân này cần cách xử trí khác nhau.

Thuốc kháng nấm không phải thuốc điều trị lichen xơ hóa. Nếu triệu chứng kéo dài sau điều trị, cần kiểm tra lại chẩn đoán và khám cả da bên ngoài.

Bác sĩ có thể xét nghiệm dịch khi nghi nhiễm trùng; xét nghiệm này không thay thế việc đánh giá tổn thương da. RCOG

Chẩn đoán lichen xơ hóa âm hộ có cần sinh thiết không?

Bác sĩ hỏi về thời gian ngứa, thuốc đã dùng, bệnh kèm theo và quan sát vùng da bị ảnh hưởng. Trường hợp có hình ảnh điển hình có thể được chẩn đoán qua khám; không phải ai cũng cần sinh thiết.

Sinh thiết là lấy một mẫu da nhỏ để xét nghiệm mô bệnh học. Bác sĩ có thể chỉ định khi:

  • Chẩn đoán chưa rõ.
  • Điều trị đúng nhưng không cải thiện.
  • Xuất hiện vùng dày cứng, loét hoặc tổn thương nghi ngờ tiền ung thư, ung thư. onlinelibrary.wiley.com

Khi đi khám, nên mang các toa thuốc và tên sản phẩm đã bôi, đặt hoặc dùng để vệ sinh vùng kín. Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá đầy đủ hơn. Mayo Clinic

Lichen xơ hóa âm hộ điều trị như thế nào?

Điều trị chính thường là thuốc mỡ corticosteroid bôi có hoạt lực mạnh hoặc rất mạnh, theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc giúp giảm viêm, giảm ngứa và hạn chế tổn thương tiến triển.

Người bệnh cần được hướng dẫn chính xác vị trí, lượng thuốc và lịch bôi. Sau giai đoạn kiểm soát ban đầu, nhiều trường hợp cần điều trị duy trì.

Không tự ngừng thuốc chỉ vì hết ngứa, cũng không tự tăng số lần bôi hoặc dùng kem phối hợp không rõ thành phần.

Khi dùng đúng chỉ định và được theo dõi, corticosteroid bôi là điều trị quan trọng của bệnh. Nếu không đáp ứng, bác sĩ sẽ xem lại chẩn đoán, cách dùng thuốc và các vấn đề đi kèm, hoặc chuyển khám chuyên khoa phù hợp. bad.org.uk

Chăm sóc vùng âm hộ để giảm kích ứng

Trong quá trình điều trị, người bệnh nên:

  • Vệ sinh nhẹ nhàng; có thể dùng sản phẩm thay thế xà phòng chứa chất làm mềm da theo hướng dẫn.
  • Tránh xà phòng thơm, nước hoa vùng kín, thụt rửa và chà xát mạnh.
  • Thấm khô nhẹ, mặc quần lót thoáng và tránh quần quá chật.
  • Dùng chất dưỡng ẩm hoặc bảo vệ da phù hợp nếu được hướng dẫn; không tự đưa kem bôi da vào âm đạo.
  • Hạn chế gãi và hoạt động gây ma sát khi da đang đau hoặc nứt.

Nếu quan hệ gây đau, nên tạm dừng và trao đổi với bác sĩ. Chất bôi trơn phù hợp có thể giúp giảm ma sát nhưng không thay thế điều trị bệnh. NHS

Có nguy cơ ung thư không và cần theo dõi ra sao?

Lichen xơ hóa không đồng nghĩa với ung thư. Tuy nhiên, bệnh làm tăng nguy cơ ung thư âm hộ ở một tỷ lệ nhỏ người mắc, nên cần theo dõi lâu dài.

Khám sớm nếu có:

  • Cục mới xuất hiện.
  • Vùng da dày cứng.
  • Vết loét không lành.
  • Chảy máu bất thường hoặc tổn thương thay đổi rõ.

Không chờ đến lịch hẹn khi xuất hiện những dấu hiệu này. VulvarLichenSclerosus2020 V2

Lịch tái khám tùy mức độ bệnh và đáp ứng điều trị. Giai đoạn đầu thường cần kiểm tra sau khoảng 3 tháng, hoặc sớm hơn theo hẹn; khi ổn định vẫn nên được đánh giá định kỳ, thường mỗi 6–12 tháng. onlinelibrary.wiley.com

Những câu hỏi thường gặp

Chồng có cần điều trị cùng không?

Không cần điều trị cho chồng chỉ vì vợ bị lichen xơ hóa, vì đây không phải bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nếu có bệnh nhiễm trùng khác đi kèm, việc xử trí sẽ dựa vào chẩn đoán đó. bad.org.uk

Bệnh có khỏi hoàn toàn sau một đợt thuốc không?

Đây là bệnh mạn tính có thể tái phát. Điều trị giúp kiểm soát bệnh, nhưng người bệnh thường cần chăm sóc và theo dõi lâu dài ngay cả khi đã bớt ngứa. Mayo Clinic

Mảng trắng vùng kín có chắc là lichen xơ hóa không?

Không. Một số bệnh da khác cũng làm thay đổi màu sắc vùng âm hộ. Cần khám để phân biệt; bác sĩ sẽ cân nhắc sinh thiết nếu cần. RCOG

Khám khi ngứa vùng kín kéo dài

Nếu ngứa tái phát nhiều lần, kèm mảng trắng, nứt da hoặc đau khi quan hệ, chị em có thể đặt lịch tại Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa để được thăm khám và tư vấn hướng xử trí, chuyển chuyên khoa khi cần.

PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA

  • Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh.
  • Điện thoại/Zalo: 0335 155 192. sanphukhoatudu-bsdiep.com

GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM: 0335 155 192

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế thăm khám và điều trị trực tiếp.

Bài viết liên quan