Ngứa tái phát vùng sinh dục ở phụ nữ là tình trạng khá thường gặp. Một số trường hợp chỉ do kích ứng nhẹ, nhưng nếu ngứa kéo dài, tái đi tái lại hoặc kèm khí hư bất thường thì cần tìm đúng nguyên nhân để điều trị phù hợp.
Không nên tự mua thuốc đặt hoặc thuốc bôi nhiều lần khi chưa xác định nguyên nhân, vì ngứa vùng kín không phải lúc nào cũng do nấm.
Nguyên nhân gây ngứa vùng sinh dục tái phát
Có nhiều nguyên nhân có thể làm vùng âm hộ – âm đạo ngứa nhiều lần.
1. Nhiễm nấm Candida
Nấm Candida là một trong những nguyên nhân thường gặp gây ngứa âm hộ, âm đạo.
Người bệnh có thể có:
- Ngứa và nóng rát vùng âm hộ.
- Âm hộ đỏ hoặc phù nề.
- Khí hư trắng, đặc.
- Đau rát khi quan hệ hoặc khi tiểu.
Ở một số phụ nữ, nấm âm đạo có thể tái phát nhiều lần trong năm. Khi đó cần khám để xác định chẩn đoán và xem có yếu tố thuận lợi như đái tháo đường, sử dụng kháng sinh hoặc suy giảm miễn dịch hay không.
2. Viêm âm đạo và các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Một số bệnh nhiễm trùng khác cũng có thể gây ngứa hoặc kích ứng vùng sinh dục như:
- Trichomonas.
- Herpes sinh dục.
- Một số bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.
Viêm âm đạo do vi khuẩn thường biểu hiện nổi bật bằng khí hư có mùi hơn là ngứa dữ dội, nhưng một số người vẫn có cảm giác kích ứng.
Nếu xuất hiện khí hư bất thường, mùi khó chịu, đau rát, tổn thương dạng mụn nước hoặc vết loét thì nên đi khám phụ khoa.
3. Dị ứng hoặc kích ứng vùng kín
Không phải trường hợp ngứa nào cũng do nhiễm trùng.
Các sản phẩm có thể gây kích ứng gồm:
- Dung dịch vệ sinh có nhiều hương liệu.
- Xà phòng hoặc sữa tắm.
- Nước hoa vùng kín.
- Băng vệ sinh hoặc băng hằng ngày.
- Chất bôi trơn, bao cao su hoặc một số sản phẩm dùng khi quan hệ.
Thụt rửa âm đạo hoặc vệ sinh vùng kín quá mức cũng có thể làm mất cân bằng môi trường âm đạo và khiến triệu chứng khó chịu kéo dài.
4. Mặc quần áo quá chật hoặc vùng kín thường xuyên ẩm ướt
Quần lót chật, chất liệu khó thấm hút hoặc để vùng kín ẩm trong thời gian dài có thể gây kích ứng và tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.
Phụ nữ nên ưu tiên quần lót thoáng, thay quần áo ẩm sau khi vận động và giữ vùng sinh dục ngoài sạch, khô thoáng.
5. Thay đổi nội tiết ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh
Khi estrogen giảm, niêm mạc âm đạo và da vùng âm hộ có thể trở nên mỏng, khô và dễ kích ứng.
Người bệnh có thể gặp:
- Khô âm đạo.
- Ngứa hoặc nóng rát.
- Đau khi quan hệ.
- Khó chịu vùng âm hộ kéo dài.
Tình trạng này cần được phân biệt với viêm nhiễm để có hướng điều trị thích hợp.
6. Một số bệnh da vùng âm hộ
Ngứa dai dẳng có thể liên quan đến bệnh lý da như:
- Viêm da tiếp xúc.
- Chàm.
- Lichen sclerosus.
- Lichen planus.
Các bệnh này đôi khi bị nhầm với viêm âm đạo hoặc nhiễm nấm. Vì vậy, nếu điều trị nhiều lần nhưng vẫn tái phát thì nên được bác sĩ khám trực tiếp vùng âm hộ.
7. Một số bệnh lý toàn thân
Ngứa hoặc nhiễm nấm tái phát có thể gặp nhiều hơn ở người có:
- Đái tháo đường kiểm soát chưa tốt.
- Sử dụng kháng sinh kéo dài.
- Sử dụng một số thuốc ảnh hưởng miễn dịch.
- Tình trạng suy giảm miễn dịch.
Việc điều trị bệnh nền góp phần hạn chế tình trạng tái phát.
Vì sao ngứa vùng sinh dục tái phát sau điều trị?
Một nguyên nhân thường gặp là điều trị khi chưa xác định đúng nguyên nhân.
Ví dụ, người bệnh nghĩ mình bị nấm và tự mua thuốc đặt nhiều lần, trong khi triệu chứng thực tế có thể do viêm da, kích ứng hoặc một bệnh lý khác của âm hộ.
Ngược lại, nếu thực sự là nhiễm nấm tái phát, bác sĩ có thể cần xác định loại Candida và lựa chọn phác đồ điều trị thích hợp hơn.
Vì vậy, khi ngứa tái phát nhiều lần, không nên tiếp tục đổi thuốc hoặc tự điều trị kéo dài.
Làm gì để hạn chế ngứa vùng sinh dục tái phát?
Một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ kích ứng:
- Chỉ vệ sinh nhẹ nhàng vùng sinh dục ngoài.
- Không thụt rửa sâu vào âm đạo.
- Hạn chế dung dịch vệ sinh có hương liệu hoặc chất tẩy rửa mạnh.
- Giữ vùng kín khô thoáng.
- Mặc quần lót thoáng, thấm hút tốt.
- Thay quần áo ẩm sau khi vận động.
- Không tự sử dụng thuốc đặt hoặc thuốc bôi kéo dài khi chưa rõ nguyên nhân.
- Kiểm soát tốt đường huyết nếu mắc đái tháo đường.
Khi nào ngứa vùng sinh dục tái phát cần đi khám?
Phụ nữ nên đi khám phụ khoa nếu ngứa:
- Kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
- Kèm khí hư bất thường hoặc có mùi hôi.
- Kèm đau, nóng rát hoặc tiểu buốt.
- Có mụn nước, vết loét hoặc tổn thương da vùng âm hộ.
- Có chảy máu bất thường.
- Điều trị nhiều lần nhưng không cải thiện.
- Xuất hiện ở phụ nữ sau mãn kinh và kéo dài.
Đặc biệt, ngứa âm hộ dai dẳng kèm vùng da thay đổi màu sắc, dày lên, loét hoặc tổn thương không lành cần được khám sớm để loại trừ các bệnh lý tại âm hộ.
Kết luận
Ngứa tái phát vùng sinh dục ở phụ nữ có thể do nấm Candida, viêm nhiễm, kích ứng, thay đổi nội tiết hoặc bệnh lý da vùng âm hộ.
Điều quan trọng là xác định đúng nguyên nhân trước khi điều trị. Nếu ngứa tái phát nhiều lần, phụ nữ nên khám phụ khoa thay vì liên tục tự mua thuốc đặt hoặc thuốc bôi.
Xem thêm viêm âm đạo tái phát ACOG