Hậu quả khi nhiễm HPV có thể gồm sùi mào gà, tổn thương tiền ung thư và một số ung thư. Tuy nhiên, nhiễm HPV không đồng nghĩa với ung thư. Đa số trường hợp không có triệu chứng và được cơ thể tự kiểm soát trong khoảng 1–2 năm. Điều cần lưu ý là tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Theo WHO.
HPV là gì và lây qua đường nào?
HPV là virus gây u nhú ở người. HPV sinh dục chủ yếu lây qua tiếp xúc da, niêm mạc khi quan hệ tình dục, kể cả quan hệ bằng miệng hoặc qua hậu môn. Người không có triệu chứng vẫn có thể truyền virus.
Ngay cả người chỉ có một bạn tình cũng có thể nhiễm HPV. Kết quả dương tính không cho biết chính xác thời điểm nhiễm hoặc người truyền bệnh. Thông tin từ CDC.
Hậu quả khi nhiễm HPV gồm những gì?
Sùi mào gà ở vùng sinh dục
Sùi mào gà thường do HPV nguy cơ thấp, chủ yếu là type 6 và 11. Tổn thương có thể là nốt sùi nhỏ hoặc tập trung thành đám. Nhóm gây sùi mào gà khác với nhóm HPV nguy cơ cao gây ung thư; tuy nhiên, một người có thể đồng nhiễm nhiều type.
Nốt sùi có thể xuất hiện muộn sau khi nhiễm, nên không thể dựa vào lúc phát hiện để kết luận vừa mới lây bệnh. Điều trị giúp loại bỏ tổn thương nhưng bệnh vẫn có thể tái phát. Hướng dẫn CDC về sùi mào gà.
Tổn thương tiền ung thư cổ tử cung
HPV nguy cơ cao tồn tại kéo dài có thể gây biến đổi tế bào cổ tử cung. Những biến đổi này chưa phải là ung thư. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi hoặc điều trị để giảm nguy cơ tiến triển.
Ung thư liên quan đến HPV
HPV nguy cơ cao có thể gây ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, dương vật và vùng hầu họng, gồm amidan và đáy lưỡi. HPV 16 và 18 là hai type nguy cơ cao quan trọng.
Không phải tất cả người nhiễm các type này đều phát triển ung thư. Nguy cơ cần được đánh giá cùng kết quả xét nghiệm và diễn biến theo dõi. NCI: HPV và ung thư.
Khi xét nghiệm HPV dương tính, cần làm gì?
HPV dương tính không phải là chẩn đoán ung thư. Bác sĩ sẽ xem type HPV, kết quả tế bào học cổ tử cung, tuổi và tiền sử tầm soát để quyết định bước tiếp theo.
- Mang theo kết quả HPV và các lần xét nghiệm trước.
- Thực hiện xét nghiệm bổ sung, soi cổ tử cung hoặc sinh thiết nếu có chỉ định.
- Tái khám đúng lịch; không áp dụng một khoảng thời gian xét nghiệm lại cho tất cả trường hợp.
Không phải cứ HPV dương tính là phải đốt hay khoét chóp cổ tử cung. Hướng xử trí dựa trên nguy cơ và tổn thương cụ thể. NCI: Theo dõi kết quả HPV và Pap bất thường.
Hậu quả khi nhiễm HPV: Khi nào cần đi khám?
Nên khám khi xuất hiện nốt sùi, khối bất thường hoặc vết loét ở vùng sinh dục. Ngoài ra, ra máu sau quan hệ, ra máu giữa kỳ kinh, ra máu sau mãn kinh hoặc khí hư bất thường kéo dài cũng cần được đánh giá.
Những biểu hiện này có thể do nhiều bệnh khác nhau, không đủ để kết luận nhiễm HPV hay ung thư. Ngược lại, không có triệu chứng vẫn cần tầm soát theo lịch phù hợp. WHO: Ung thư cổ tử cung.
Cách giảm nguy cơ và hậu quả khi nhiễm HPV
- Tiêm vắc xin HPV: giúp phòng nhiễm các type có trong vắc xin, nhưng không điều trị nhiễm HPV đang có. Hỏi cơ sở tiêm chủng về độ tuổi và lịch tiêm phù hợp.
- Tầm soát cổ tử cung: thực hiện theo tuổi, phương pháp xét nghiệm và tiền sử bệnh; vẫn cần tầm soát sau tiêm chủng.
- Dùng bao cao su đúng cách: giúp giảm nguy cơ lây, nhưng không bảo vệ hoàn toàn.
- Không hút thuốc và tuân thủ theo dõi: hút thuốc, suy giảm miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển.
Phòng ngừa cần kết hợp tiêm chủng, tầm soát và xử trí tổn thương khi có chỉ định. Khuyến cáo phòng ngừa của WHO.
Nhiễm HPV có chữa được không?
Hiện chưa có thuốc đặc hiệu loại bỏ HPV. Tuy vậy, bác sĩ có thể điều trị sùi mào gà, tổn thương tiền ung thư và ung thư do HPV. Việc điều trị tổn thương không đồng nghĩa với virus đã được loại bỏ hoàn toàn. CDC: Điều trị các bệnh do HPV.
Nếu đang lo lắng về kết quả HPV, bạn có thể mang hồ sơ đến Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa để được tư vấn hướng theo dõi phù hợp.