Đau đầu khi mang thai là triệu chứng khá thường gặp, đặc biệt trong những tháng đầu thai kỳ. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm và có thể liên quan đến thay đổi nội tiết, thiếu ngủ, căng thẳng hoặc mất nước.

Tuy nhiên, đau đầu khi mang thai không phải lúc nào cũng là triệu chứng thông thường. Đặc biệt từ nửa sau thai kỳ, đau đầu kéo dài hoặc đau đầu dữ dội có thể là dấu hiệu cảnh báo tăng huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật.

Vì vậy, mẹ bầu cần biết khi nào có thể nghỉ ngơi và theo dõi tại nhà, khi nào cần đi khám sớm.

Vì sao phụ nữ mang thai thường bị đau đầu?

Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ có nhiều thay đổi về nội tiết, tuần hoàn và sinh hoạt. Một số nguyên nhân thường gặp có thể gây đau đầu gồm:

• Thay đổi nội tiết trong những tháng đầu thai kỳ.
• Thiếu ngủ hoặc ngủ không đủ giấc.
• Căng thẳng, lo âu.
• Mệt mỏi.
• Uống không đủ nước.
• Bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường.
• Giảm lượng caffeine đột ngột ở người trước đây thường xuyên uống cà phê hoặc trà.
• Đau đầu căng cơ.
• Đau nửa đầu ở người đã có tiền sử migraine trước khi mang thai.

Phần lớn những trường hợp này thường nhẹ và có thể cải thiện khi mẹ bầu nghỉ ngơi, ngủ đủ và điều chỉnh sinh hoạt.

Đau đầu trong 3 tháng đầu thai kỳ có đáng lo không?

Đau đầu nhẹ trong ba tháng đầu khá phổ biến.

Nếu đau đầu thoáng qua, mức độ nhẹ, không kèm theo các triệu chứng bất thường khác và cải thiện sau khi nghỉ ngơi thì thường không phải dấu hiệu nguy hiểm.

Mẹ bầu có thể thử:

• Nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh.
• Ngủ đủ giấc.
• Uống đủ nước.
• Không để quá đói.
• Ăn thành nhiều bữa nhỏ nếu cần.
• Hạn chế căng thẳng.
• Tránh những yếu tố từng làm khởi phát đau đầu.

Tuy nhiên, nếu đau đầu xuất hiện lần đầu với mức độ rất mạnh hoặc có biểu hiện thần kinh bất thường thì vẫn cần được khám, bất kể tuổi thai.

Đau đầu khi mang thai sau 20 tuần cần chú ý điều gì?

Từ khoảng 20 tuần thai trở đi, một trong những nguyên nhân quan trọng bác sĩ cần loại trừ khi thai phụ bị đau đầu là tiền sản giật.

Tiền sản giật là bệnh lý liên quan đến tăng huyết áp trong thai kỳ và có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan của người mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi.

Đau đầu do tiền sản giật thường đáng chú ý khi:

• Đau đầu nhiều hoặc kéo dài.
• Đau không giảm sau nghỉ ngơi.
• Kèm nhìn mờ, nhìn thấy chớp sáng hoặc đốm sáng.
• Đau vùng thượng vị hoặc dưới bờ sườn phải.
• Phù mặt hoặc bàn tay xuất hiện nhanh.
• Buồn nôn hoặc nôn bất thường trong nửa sau thai kỳ.
• Khó thở.
• Huyết áp tăng.

Không phải thai phụ bị tiền sản giật đều có đầy đủ các triệu chứng trên. Nhiều trường hợp được phát hiện qua đo huyết áp và xét nghiệm trong quá trình khám thai định kỳ.

Xem thêm tiền sản giật

Đau đầu khi mang thai: Những dấu hiệu nào cần đi khám ngay?

Mẹ bầu nên liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế sớm khi có một trong những biểu hiện sau:

• Đau đầu dữ dội hoặc đau ngày càng tăng.
• Đau đầu kéo dài không giảm.
• Đau đầu xuất hiện đột ngột, rất mạnh.
• Đau đầu kèm nhìn mờ, nhìn đôi hoặc thấy chớp sáng.
• Đau đầu kèm tăng huyết áp.
• Đau đầu kèm đau vùng thượng vị hoặc dưới bờ sườn phải.
• Phù mặt hoặc bàn tay xuất hiện nhanh.
• Khó thở.
• Co giật.
• Yếu hoặc tê một bên cơ thể.
• Khó nói, lú lẫn hoặc rối loạn ý thức.
• Sốt cao hoặc cứng cổ.
• Đau đầu xuất hiện sau chấn thương.

Đau đầu dữ dội, rối loạn thị giác hoặc các dấu hiệu thần kinh mới xuất hiện cần được đánh giá y khoa, vì ngoài tiền sản giật còn có một số nguyên nhân thần kinh ít gặp nhưng nghiêm trọng cần được loại trừ.

Mẹ bầu bị đau đầu nên làm gì tại nhà?

Nếu đau đầu nhẹ và không có dấu hiệu cảnh báo, mẹ bầu có thể thực hiện một số biện pháp đơn giản:

Nghỉ ngơi và ngủ đủ

Thiếu ngủ và mệt mỏi là nguyên nhân thường gặp làm đau đầu nặng hơn.

Uống đủ nước

Mất nước có thể gây hoặc làm tăng đau đầu. Mẹ bầu nên uống nước đều trong ngày thay vì đợi đến khi khát nhiều.

Không bỏ bữa

Hạ đường huyết do nhịn đói hoặc bỏ bữa có thể gây đau đầu, chóng mặt và mệt.

Giảm căng thẳng

Có thể nghỉ ngơi, đi bộ nhẹ nhàng, tập thở hoặc thực hiện các hoạt động thư giãn phù hợp với thai kỳ.

Theo dõi huyết áp nếu có điều kiện

Đặc biệt ở thai phụ từ 20 tuần trở lên hoặc có tiền sử tăng huyết áp, việc kiểm tra huyết áp có thể cung cấp thông tin quan trọng khi xuất hiện đau đầu.

Có nên tự uống thuốc khi bị đau đầu lúc mang thai?

Mẹ bầu không nên tự mua thuốc giảm đau hoặc sử dụng lại thuốc đã từng uống trước khi mang thai mà chưa kiểm tra xem thuốc có phù hợp với thai kỳ hay không.

Paracetamol/acetaminophen thường là thuốc giảm đau được sử dụng trong thai kỳ khi có chỉ định phù hợp. Tuy nhiên, thai phụ vẫn nên dùng đúng liều và trong thời gian cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.

Một số thuốc giảm đau như nhóm NSAID, ví dụ ibuprofen hoặc naproxen, không nên tự ý sử dụng trong thai kỳ. Việc lựa chọn thuốc còn phụ thuộc tuổi thai, bệnh lý đi kèm và tình trạng cụ thể của người mẹ.

Bác sĩ sẽ kiểm tra gì khi mẹ bầu bị đau đầu?

Tùy triệu chứng và tuổi thai, bác sĩ có thể:

• Hỏi đặc điểm cơn đau đầu và tiền sử migraine.
• Đo huyết áp.
• Kiểm tra phù và các dấu hiệu tiền sản giật.
• Xét nghiệm nước tiểu.
• Xét nghiệm máu khi cần thiết.
• Đánh giá tình trạng thai.
• Khám thần kinh nếu có biểu hiện nghi ngờ.

Nếu nghi ngờ tiền sản giật, bác sĩ sẽ đánh giá thêm chức năng gan, thận, tiểu cầu và theo dõi sức khỏe thai tùy từng trường hợp.

Có thể phòng ngừa đau đầu khi mang thai không?

Không phải tất cả các trường hợp đau đầu đều có thể phòng tránh, nhưng mẹ bầu có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Ngủ đủ và giữ giờ ngủ tương đối ổn định.
• Uống đủ nước.
• Ăn uống đều đặn.
• Tránh bỏ bữa.
• Vận động nhẹ nhàng phù hợp với thai kỳ.
• Hạn chế căng thẳng.
• Theo dõi những yếu tố thường gây đau đầu.
• Khám thai đúng lịch để kiểm tra huyết áp và sức khỏe thai kỳ.

Khi nào đau đầu khi mang thai là dấu hiệu đáng lo?

Điều quan trọng không phải chỉ là “có đau đầu hay không” mà là đặc điểm của cơn đau và các triệu chứng đi kèm.

Đau đầu nhẹ, thoáng qua trong những tháng đầu thai kỳ thường không nguy hiểm.

Ngược lại, đau đầu mới xuất hiện, đau nhiều, kéo dài hoặc kèm nhìn mờ, tăng huyết áp, đau vùng thượng vị, phù mặt – tay hay các triệu chứng thần kinh, đặc biệt từ sau 20 tuần thai kỳ, cần được kiểm tra sớm.

Mẹ bầu không nên tự điều trị kéo dài tại nhà khi triệu chứng bất thường.

Tham khảo thêm hướng dẫn về tiền sản giật của Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)

BS Điệp CK II Sản Phụ khoa

Thông tin trong bài nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế việc khám, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ.