Bơm tinh trùng không thành công có thể liên quan đến tuổi người vợ, chất lượng tinh trùng, tình trạng vòi trứng và nguyên nhân hiếm muộn. Tuy nhiên, một chu kỳ IUI chưa có thai không đồng nghĩa với việc hai vợ chồng không còn cơ hội. Điều cần làm là xác nhận kết quả đúng thời điểm và cùng bác sĩ đánh giá bước điều trị tiếp theo.
Vì sao bơm tinh trùng không thành công?
IUI là phương pháp đưa tinh trùng đã lọc rửa vào buồng tử cung gần thời điểm rụng trứng. Sau đó, tinh trùng vẫn cần gặp trứng trong vòi trứng để thụ tinh. Phôi hình thành cần tiếp tục phát triển và làm tổ.
Vì vậy, thực hiện đúng quy trình không bảo đảm có thai trong mỗi chu kỳ. Không phải trường hợp nào cũng xác định được chính xác nguyên nhân của một lần IUI chưa thành công.
1. Tuổi người vợ ảnh hưởng thế nào đến bơm tinh trùng không thành công?
Tuổi người vợ là yếu tố quan trọng khi lựa chọn phương pháp điều trị. Khi tuổi tăng, số lượng và chất lượng noãn có xu hướng giảm, ảnh hưởng đến khả năng mang thai.
Bác sĩ sẽ xem xét tuổi, dự trữ buồng trứng và tiền sử điều trị. Không nên chỉ dựa vào tuổi hoặc một kết quả xét nghiệm để kết luận khả năng có con.
2. Yếu tố tinh trùng khiến bơm tinh trùng không thành công
Tinh dịch đồ cần được đánh giá qua nhiều thông số, không chỉ mật độ tinh trùng. Đối với IUI, tổng số tinh trùng di động sau lọc rửa là một thông tin quan trọng.
Nếu số tinh trùng di động quá thấp, cơ hội thành công có thể giảm. Tùy mức độ bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn tiếp tục IUI hoặc cân nhắc phương pháp hỗ trợ sinh sản khác.
3. Tình trạng vòi trứng và nguyên nhân hiếm muộn
IUI thường cần ít nhất một vòi trứng thông và có khả năng hoạt động phù hợp. Phương pháp này không khắc phục được tình trạng tắc cả hai vòi trứng.
Lạc nội mạc tử cung mức độ vừa hoặc nặng, tổn thương vòi trứng và bất thường tinh trùng nặng cũng có thể khiến IUI ít phù hợp. Vì thế, cả hai vợ chồng cần được đánh giá trước khi điều trị.
4. Sự phát triển nang noãn và thời điểm thực hiện
Bác sĩ theo dõi nang noãn để lựa chọn thời điểm bơm phù hợp với rụng trứng. Người bệnh cần dùng thuốc, tiêm thuốc và tái khám đúng lịch.
Không phải có càng nhiều nang noãn thì càng tốt. Nhiều nang phát triển có thể làm tăng nguy cơ đa thai; trong một số trường hợp, bác sĩ cần điều chỉnh hoặc hủy chu kỳ để bảo đảm an toàn. Không có yêu cầu chung rằng phải đủ 3 nang noãn mới được thực hiện IUI.
5. Đánh giá niêm mạc tử cung cần có bối cảnh
Niêm mạc tử cung được theo dõi trong quá trình điều trị. Tuy nhiên, không nên dùng riêng mốc 7 mm để kết luận IUI sẽ thành công hay thất bại.
Bác sĩ cần xem xét kết quả siêu âm, thuốc đang sử dụng và các bất thường kèm theo. Độ dày niêm mạc không phải yếu tố duy nhất quyết định kết quả.
Bơm tinh trùng không thành công: Khi nào xác định được?
Thông thường, người bệnh được hẹn thử thai khoảng 14 ngày sau IUI. Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ hướng dẫn thử nước tiểu hoặc xét nghiệm beta-hCG máu.
Không nên thử thai sau 5 ngày để kết luận kết quả. Thử quá sớm có thể âm tính dù đã có thai. Ngược lại, thuốc chứa hCG dùng trong điều trị có thể khiến kết quả dương tính giả.
Nếu kết quả chưa rõ, bác sĩ sẽ hướng dẫn kiểm tra lại. Không tự ngừng thuốc hỗ trợ chỉ vì que thử sớm chưa lên hai vạch.
Nên làm gì khi bơm tinh trùng không thành công?
Sau khi xác nhận chưa có thai, hai vợ chồng nên tái khám và mang theo hồ sơ điều trị. Những thông tin cần xem lại gồm:
- Tuổi người vợ và thời gian hiếm muộn.
- Kết quả đánh giá buồng trứng, tử cung và vòi trứng.
- Tinh dịch đồ và kết quả tinh trùng sau lọc rửa.
- Sự phát triển nang noãn, thuốc sử dụng và thời điểm thực hiện IUI.
- Số chu kỳ đã điều trị và đáp ứng trong từng chu kỳ.
Từ đó, bác sĩ sẽ tư vấn tiếp tục IUI, điều chỉnh kế hoạch hoặc chuyển sang thụ tinh trong ống nghiệm.
Với nhiều cặp vợ chồng vô sinh chưa rõ nguyên nhân, ASRM khuyến nghị thường bắt đầu bằng khoảng 3–4 chu kỳ kích thích buồng trứng bằng thuốc uống kết hợp IUI, sau đó cân nhắc IVF nếu chưa thành công. Đây không phải số lần bắt buộc cho tất cả người bệnh; một số trường hợp cần chuyển hướng sớm hơn.
Sau IUI, cần lưu ý gì?
Thông thường, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt thường ngày sau thời gian nghỉ ngắn. Không cần nằm bất động nhiều giờ và không nên tự quy kết việc đi lại bình thường là nguyên nhân khiến IUI thất bại.
Dùng thuốc đúng đơn, tái khám và thử thai theo lịch hẹn. Việc quan hệ sau IUI cần theo hướng dẫn riêng, nhất là khi có nhiều nang phát triển hoặc đau bụng; không áp dụng quy định kiêng 4–5 ngày cho mọi trường hợp.
Nếu đau bụng tăng, bụng chướng nhiều, nôn ói hoặc cảm thấy choáng, cần liên hệ cơ sở điều trị sớm. Khó thở, ngất hoặc đau dữ dội cần được đánh giá cấp cứu.
Chưa có thai không phải là lỗi của người bệnh
Điều trị hiếm muộn có thể gây căng thẳng và thất vọng. Tuy nhiên, không nên cho rằng người bệnh chưa có thai vì “lo lắng quá” hoặc “không giữ tinh thần thoải mái”.
Hỗ trợ tâm lý giúp hai vợ chồng giảm áp lực và thích nghi tốt hơn với quá trình điều trị. Khi bơm tinh trùng không thành công, việc trao đổi với bác sĩ để có kế hoạch phù hợp sẽ hữu ích hơn việc tự trách mình.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về bơm tinh trùng IUI: quy trình, chỉ định và lưu ý.
Tham khảo: Thông tin về IUI dành cho người bệnh của Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ.