Dấu hiệu vô sinh ở nữ: 6 biểu hiện nên đi khám

BS Điệp và chủ đề dấu hiệu vô sinh ở nữ: 6 biểu hiện nên đi khám.

Dấu hiệu vô sinh là điều nhiều phụ nữ quan tâm khi mong có con. Tuy nhiên, kinh nguyệt không đều, đau khi quan hệ hay khí hư bất thường không đủ để kết luận vô sinh. Những biểu hiện này cần được đánh giá để tìm nguyên nhân; một số người khó có thai lại không có triệu chứng rõ ràng.

Hiểu đúng về dấu hiệu vô sinh

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vô sinh là bệnh lý của hệ sinh sản nam hoặc nữ, được xác định khi chưa có thai sau ít nhất 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai. Thời gian này tính theo quá trình cố gắng có thai, không tính từ ngày kết hôn.

Nguyên nhân có thể thuộc người vợ, người chồng, cả hai hoặc chưa xác định được sau đánh giá. Vì vậy, việc thăm khám nên quan tâm đến cả hai người. Một số trường hợp cần khám sớm hơn mốc 12 tháng.

6 biểu hiện nên kiểm tra khi lo lắng về dấu hiệu vô sinh

1. Kinh nguyệt bất thường có phải dấu hiệu vô sinh?

Kinh thưa hoặc mất kinh có thể gợi ý rối loạn rụng trứng. Nếu trễ kinh và có khả năng mang thai, cần thử thai trước. Nên khám khi mất kinh trên 3 tháng nếu trước đây kinh đều, hoặc 6 tháng nếu vốn không đều; khám sớm hơn nếu đang mong con. Không cần đợi mất kinh một năm.

2. Đau bụng kinh nhiều hoặc đau vùng chậu kéo dài

Đau bụng kinh thường gặp và không đồng nghĩa với vô sinh. Tuy nhiên, đau tăng dần, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc kéo dài ngoài kỳ kinh cần được kiểm tra.

Một số nguyên nhân như lạc nội mạc tử cung có thể liên quan đến giảm khả năng sinh sản. Không thể xác định bệnh chỉ dựa vào mức độ đau. Nếu kèm kinh nhiều hoặc ra máu bất thường, hãy trao đổi thêm với bác sĩ.

3. Khí hư bất thường, nhất là khi kèm đau bụng dưới

Khí hư đổi màu, có mùi khó chịu, kèm ngứa rát hoặc tiểu buốt cần được khám tìm nguyên nhân. Các triệu chứng này không tự xác định tình trạng vô sinh hay tắc vòi trứng.

Một số nhiễm trùng, như Chlamydia hoặc lậu, có thể gây viêm vùng chậu và tổn thương vòi trứng nếu không được điều trị. Nếu khí hư bất thường kèm sốt hoặc đau bụng dưới, cần khám sớm. Không tự dùng kháng sinh hay thuốc đặt kéo dài khi chưa rõ nguyên nhân.

4. Đau khi quan hệ kéo dài hoặc tái diễn

Đau khi quan hệ có thể liên quan đến khô âm đạo, viêm nhiễm, rối loạn cơ sàn chậu hoặc lạc nội mạc tử cung. Đau không chỉ do rối loạn nội tiết và không phải bằng chứng chắc chắn của vô sinh.

Nên khám nếu đau nhiều, lặp lại hoặc kèm chảy máu. Không nên mặc định đau trong lần quan hệ đầu tiên là bình thường nếu đau dữ dội hay kéo dài.

5. Tiết sữa ngoài thời kỳ mang thai và cho con bú

Tiết sữa bất thường, đặc biệt kèm kinh thưa hoặc mất kinh, có thể liên quan đến tăng prolactin và rối loạn rụng trứng. Cần khám xác định nguyên nhân, không tự kết luận có u tuyến yên hoặc vô sinh.

Tiết dịch đầu vú có nhiều nguyên nhân. Dịch có máu, tự chảy một bên hoặc kèm khối ở vú cần được khám chuyên khoa vú.

Đọc thêm: Tăng prolactin có gây vô sinh không?

6. Rậm lông hoặc mụn nhiều kèm kinh không đều

Rậm lông hoặc mụn nhiều kèm kinh thưa có thể gợi ý rối loạn nội tiết, trong đó có hội chứng buồng trứng đa nang. Cần đánh giá tổng hợp; không thể chẩn đoán chỉ dựa vào mụn hoặc hình ảnh siêu âm.

Có dấu hiệu vô sinh: Khi nào nên đi khám?

Khi quan hệ đều đặn, không tránh thai nhưng chưa có thai, thời điểm đánh giá thường là:

  • Dưới 35 tuổi: sau 12 tháng.
  • Từ 35 đến 40 tuổi: sau 6 tháng.
  • Trên 40 tuổi: nên được đánh giá sớm, không chờ đủ 6–12 tháng.

Khám sớm hơn ở bất kỳ tuổi nào nếu kinh không đều, mất kinh, nghi lạc nội mạc tử cung, có tiền sử viêm vùng chậu, bệnh tử cung–vòi trứng hoặc nghi ngờ yếu tố sinh sản ở người chồng.

Cần khám ngay nếu đau bụng đột ngột dữ dội, ngất, sốt kèm đau vùng chậu; đặc biệt khi trễ kinh hoặc thử thai dương tính kèm đau bụng, ra máu. Đây có thể là tình trạng cấp tính, không nên chờ lịch khám hiếm muộn.

Bác sĩ kiểm tra khả năng sinh sản như thế nào?

Bác sĩ sẽ hỏi về thời gian mong con, chu kỳ kinh, bệnh sử và thuốc đang dùng. Tùy tình trạng, việc đánh giá có thể gồm siêu âm tử cung–buồng trứng, đánh giá rụng trứng, xét nghiệm nội tiết theo chỉ định, kiểm tra độ thông vòi trứng và tinh dịch đồ cho người chồng.

AMH phản ánh một phần dự trữ buồng trứng, không phải xét nghiệm đơn lẻ để kết luận có hay không có khả năng mang thai tự nhiên.

Xem thêm: Kiểm tra vô sinh: Các bước khám cho vợ và chồng.

Dấu hiệu vô sinh: Những hiểu lầm thường gặp

Ngực nhỏ có phải dấu hiệu vô sinh? Không. Kích thước ngực không phải tiêu chí chẩn đoán vô sinh. Cần phân biệt ngực nhỏ với chậm dậy thì: chưa phát triển tuyến vú ở tuổi 13 hoặc chưa có kinh ở tuổi 15 cần được đánh giá.

Thừa cân có đồng nghĩa với vô sinh? Không. Béo phì có thể ảnh hưởng rụng trứng và làm tăng nguy cơ khó có thai, nhưng nhiều người vẫn có khả năng sinh sản. Việc điều chỉnh cân nặng và thời điểm điều trị cần được cá thể hóa.

Kinh đều có loại trừ vô sinh? Không. Kinh đều không đánh giá được đầy đủ vòi trứng, tử cung hoặc chất lượng tinh trùng của bạn đời.

Nếu đang mong con hoặc có triệu chứng bất thường, chị em có thể đặt lịch tại Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa để được thăm khám và tư vấn hướng đánh giá phù hợp.

Tài liệu tham khảo