Đây là câu hỏi rất nhiều mẹ bầu lo lắng:
“Đang mang thai mà bị ngứa, rát, khí hư bất thường thì có được đặt thuốc không? Thuốc có ảnh hưởng đến em bé không?”
Câu trả lời là:
Mẹ bầu vẫn có thể sử dụng một số thuốc đặt phụ khoa khi cần thiết, nhưng phải lựa chọn đúng thuốc, đúng nguyên nhân, theo hướng dẫn của bác sĩ.
Không phải cứ mang thai là tuyệt đối không được đặt thuốc. Ngược lại, nếu có viêm nhiễm thật sự mà không được chẩn đoán, điều trị phù hợp, tình trạng viêm có thể kéo dài, gây khó chịu và trong một số trường hợp có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.
Điều quan trọng nhất không nên tự mua thuốc đặt dựa vào triệu chứng hoặc sử dụng lại toa thuốc cũ.
Vì sao mẹ bầu dễ bị viêm âm đạo hơn?
Trong thai kỳ, nội tiết tố thay đổi làm môi trường âm đạo cũng thay đổi.
Lượng khí hư có thể tăng và hệ vi sinh âm đạo có những biến đổi. Vì vậy, một số thai phụ dễ gặp các tình trạng như:
- Nhiễm nấm Candida.
- Mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo.
- Viêm âm đạo do các nguyên nhân khác.
- Kích ứng vùng âm hộ – âm đạo.
Tuy nhiên, khí hư nhiều hơn khi mang thai không phải lúc nào cũng là bệnh.
Khí hư sinh lý trong thai kỳ thường có màu trắng trong hoặc trắng sữa, không có mùi hôi rõ và không gây ngứa rát nhiều.
Nếu khí hư thay đổi màu sắc, có mùi khó chịu, kèm ngứa, rát hoặc đau thì nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Mẹ bầu có thể dùng thuốc đặt phụ khoa không?
Có thể.
Thuốc đặt phụ khoa cho bà bầu có thể được sử dụng trong một số trường hợp, nhưng cần lựa chọn thuốc phù hợp với nguyên nhân viêm nhiễm và tuổi thai. Không phải loại thuốc đặt nào cũng phù hợp trong thai kỳ. Vì vậy, mẹ bầu không nên tự mua thuốc hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ khi chưa được bác sĩ khám và chỉ định.
Một số loại thuốc dùng tại chỗ trong âm đạo có thể được bác sĩ lựa chọn cho phụ nữ mang thai khi có chỉ định.
Ví dụ, với nhiễm nấm Candida trong thai kỳ, các hướng dẫn điều trị hiện nay ưu tiên một số thuốc chống nấm tại chỗ phù hợp thay vì tự sử dụng thuốc chống nấm đường uống. CDC hiện khuyến cáo các azole tại chỗ trong 7 ngày đối với nhiễm nấm âm đạo ở thai phụ.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mẹ bầu có thể tự ra nhà thuốc mua bất kỳ loại thuốc đặt nào.
Thuốc được lựa chọn còn phụ thuộc vào:
- Nguyên nhân gây viêm.
- Tuổi thai.
- Triệu chứng hiện tại.
- Tiền sử dị ứng thuốc.
- Những thuốc mẹ bầu đang sử dụng.
- Các vấn đề sản khoa đi kèm.
Vì sao không nên tự mua thuốc đặt khi đang mang thai?
Ngứa và khí hư bất thường có thể khiến nhiều người nghĩ ngay đến nhiễm nấm.
Nhưng trên thực tế, cùng một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Ví dụ:
Nhiễm nấm Candida thường gây ngứa nhiều, khí hư trắng đặc.
Mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo có thể gây khí hư loãng và mùi khó chịu.
Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng có thể gây khí hư bất thường, ngứa hoặc đau rát.
Nếu chẩn đoán sai nguyên nhân và tự đặt thuốc, triệu chứng có thể không khỏi hoặc tái phát nhiều lần.
Ngoài ra, không phải tất cả thuốc điều trị viêm âm đạo đều được sử dụng giống nhau trong thai kỳ.
NHS cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi tự điều trị nhiễm nấm âm đạo.
Thuốc đặt có ảnh hưởng đến em bé không?
Đây thường là điều khiến mẹ bầu lo nhất.
Khi bác sĩ đã xác định nguyên nhân và lựa chọn thuốc phù hợp cho thai kỳ, việc điều trị tại chỗ có thể được sử dụng khi cần thiết.
Không nên vì sợ thuốc mà tự chịu đựng tình trạng viêm kéo dài.
Ngược lại, cũng không nên nghĩ rằng thuốc đặt chỉ tác dụng tại âm đạo nên loại nào cũng an toàn.
Nguyên tắc là:
Có bệnh cần điều trị – nhưng phải điều trị đúng nguyên nhân và lựa chọn thuốc phù hợp với thai kỳ.
Đối với viêm âm đạo do vi khuẩn có triệu chứng, CDC khuyến cáo thai phụ cần được đánh giá và điều trị vì tình trạng này có liên quan đến một số bất lợi của thai kỳ.
Khi nào mẹ bầu nên đi khám?
Mẹ bầu nên khám phụ khoa hoặc khám thai nếu có một trong các dấu hiệu:
- Ngứa hoặc rát âm đạo kéo dài.
- Khí hư nhiều bất thường.
- Khí hư đổi màu vàng, xanh, xám hoặc có mùi hôi.
- Đau rát khi quan hệ.
- Tiểu buốt hoặc tiểu rát.
- Điều trị trước đây nhưng triệu chứng thường xuyên tái phát.
Đặc biệt, nếu đang mang thai mà xuất hiện ra máu âm đạo, đau bụng nhiều, sốt, cơn gò hoặc ra nước âm đạo nghi ngờ rỉ ối, nên đi khám sớm thay vì tự điều trị tại nhà.
Nếu đã từng đặt thuốc trước đây, có thể dùng lại toa cũ không?
Không nên.
Ngay cả khi triệu chứng lần này giống lần trước, nguyên nhân chưa chắc giống nhau.
Một thuốc từng được sử dụng trước khi mang thai cũng chưa chắc là lựa chọn phù hợp ở thời điểm đang mang thai.
Vì vậy, mẹ bầu không nên:
- Tự mua lại thuốc đặt cũ.
- Dùng thuốc của người khác.
- Thấy ngứa là tự điều trị nấm.
- Tự dùng nhiều loại thuốc cùng lúc.
- Ngưng thuốc sớm hoặc kéo dài thuốc khi chưa được hướng dẫn.
Mẹ bầu cần nhớ điều gì?
Mang thai bị viêm âm đạo vẫn có thể điều trị.
Điều quan trọng không phải là câu hỏi “có được đặt thuốc hay không?”, mà là:
Viêm do nguyên nhân gì và loại thuốc nào phù hợp với tình trạng thai kỳ hiện tại?
Nếu có ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc mùi khó chịu, mẹ bầu nên được khám để xác định nguyên nhân trước khi điều trị.
Không nên tự mua thuốc đặt, đặc biệt trong thời gian mang thai.
Nếu có ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc có mùi khó chịu trong thai kỳ, mẹ bầu nên đi khám để xác định nguyên nhân trước khi sử dụng thuốc đặt phụ khoa cho bà bầu.
Kết bài
Nếu đang mang thai và có dấu hiệu viêm phụ khoa, mẹ bầu không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên tự điều trị.
Việc khám và xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, vừa giải quyết triệu chứng cho mẹ vừa đảm bảo an toàn trong thai kỳ.
Xem thêm CDC – Vulvovaginal Candidiasis
BS Điệp CK II Sản Phụ khoa