Sảy thai là biến cố khiến nhiều phụ nữ và gia đình lo lắng, đặc biệt khi tình trạng này xảy ra lặp lại. Nguyên nhân gây sảy thai nhiều lần có thể liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể của phôi, cấu trúc tử cung, hội chứng kháng phospholipid, một số bệnh nội tiết – chuyển hóa hoặc nhiều yếu tố khác.
Hiện nay, sảy thai tái diễn thường được xác định khi người phụ nữ có từ 2 lần mất thai trở lên. Vì vậy, sau hai lần sảy thai, bạn nên khám bác sĩ chuyên khoa Sản Phụ khoa để được đánh giá thay vì chờ xảy ra lần thứ ba.
Sảy thai nhiều lần có thường gặp không?
Phần lớn các trường hợp sảy thai đơn lẻ là biến cố ngẫu nhiên và lần mang thai sau vẫn có khả năng tiến triển bình thường.
Khi sảy thai xảy ra từ hai lần trở lên, bác sĩ sẽ xem xét bệnh sử, tuổi người mẹ, tuổi thai lúc sảy, kết quả siêu âm, bệnh lý nền và các yếu tố liên quan để quyết định những xét nghiệm cần thiết.
Điều quan trọng là không phải tất cả trường hợp sảy thai nhiều lần đều tìm được một nguyên nhân cụ thể. ACOG cho biết hơn một nửa phụ nữ bị sảy thai tái diễn có thể không xác định được nguyên nhân rõ ràng.
Sảy thai nhiều lần do những nguyên nhân nào?
1. Bất thường nhiễm sắc thể của phôi
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất của sảy thai sớm.
Trong quá trình trứng và tinh trùng kết hợp, phôi có thể xuất hiện thừa hoặc thiếu nhiễm sắc thể. Phần lớn những bất thường này xảy ra ngẫu nhiên và không có nghĩa cha hoặc mẹ mắc bệnh di truyền.
Nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể của phôi tăng theo tuổi của người mẹ. ACOG cho biết khoảng một nửa các trường hợp sảy thai có liên quan đến bất thường số lượng nhiễm sắc thể.
Ở một tỷ lệ nhỏ các cặp vợ chồng, một người có thể mang bất thường nhiễm sắc thể cân bằng như chuyển đoạn nhiễm sắc thể. Khi cần thiết, bác sĩ sẽ tư vấn xét nghiệm di truyền phù hợp.
2. Bất thường cấu trúc tử cung
Một số bất thường của buồng tử cung có thể liên quan đến sảy thai tái diễn, gồm:
- Tử cung có vách ngăn.
- Dính buồng tử cung, còn gọi là hội chứng Asherman.
- Một số trường hợp u xơ tử cung làm biến dạng buồng tử cung.
- Polyp nội mạc tử cung.
- Một số bất thường bẩm sinh khác của tử cung.
Siêu âm, siêu âm bơm nước buồng tử cung, chụp buồng tử cung – vòi trứng hoặc nội soi buồng tử cung có thể được lựa chọn tùy từng trường hợp.
3. Hội chứng kháng phospholipid
Hội chứng kháng phospholipid – APS là một nguyên nhân có thể điều trị được của sảy thai tái diễn.
Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm kháng thể kháng phospholipid khi bệnh sử phù hợp, chẳng hạn có nhiều lần mất thai, tiền sử huyết khối hoặc một số biến chứng thai kỳ liên quan.
Không nên tự xét nghiệm hoặc tự sử dụng aspirin và thuốc chống đông khi chưa có chỉ định.
4. Một số bệnh nội tiết và chuyển hóa
Một số tình trạng cần được đánh giá tùy bệnh sử như:
- Bệnh tuyến giáp.
- Đái tháo đường, đặc biệt khi kiểm soát đường huyết không tốt.
- Hội chứng buồng trứng đa nang và rối loạn chuyển hóa đi kèm.
- Tăng prolactin khi có biểu hiện như rối loạn phóng noãn hoặc tiết sữa bất thường.
Việc kiểm soát tốt các bệnh lý nền trước khi mang thai có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe của mẹ và thai.
5. Yếu tố từ phía người chồng
Trong một số trường hợp sảy thai tái diễn không rõ nguyên nhân hoặc kèm vô sinh, bác sĩ có thể xem xét thêm những yếu tố từ phía người chồng.
Tuy nhiên, các xét nghiệm chuyên sâu như phân mảnh DNA tinh trùng không phải xét nghiệm bắt buộc cho mọi cặp vợ chồng và cần được chỉ định dựa trên từng trường hợp cụ thể.
6. Không tìm được nguyên nhân
Đây là tình huống khá thường gặp.
Ngay cả khi các xét nghiệm không phát hiện nguyên nhân cụ thể, khả năng có thai thành công trong tương lai vẫn khá tốt. ASRM 2026 ghi nhận phần lớn bệnh nhân sảy thai tái diễn không rõ nguyên nhân vẫn có khả năng sinh con sống, với tỷ lệ được báo cáo khoảng 50–80%, tùy tuổi và các yếu tố lâm sàng khác.
Sảy thai nhiều lần cần kiểm tra những gì?
Không có một “gói xét nghiệm sảy thai” giống nhau cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên tiền sử và đặc điểm của từng lần mang thai.
Những đánh giá có thể được cân nhắc gồm:
- Khai thác đầy đủ tiền sử sản khoa và bệnh lý của hai vợ chồng.
- Đánh giá cấu trúc và buồng tử cung.
- Phân tích nhiễm sắc thể mô thai nếu có điều kiện và phù hợp.
- Xét nghiệm nhiễm sắc thể của hai vợ chồng trong những trường hợp có chỉ định.
- Xét nghiệm hội chứng kháng phospholipid khi bệnh sử phù hợp.
- TSH đánh giá chức năng tuyến giáp khi có chỉ định.
- HbA1c hoặc xét nghiệm đường huyết nếu có nguy cơ đái tháo đường.
- Một số xét nghiệm khác tùy triệu chứng và kết quả đánh giá ban đầu.
Hướng dẫn ASRM 2026 nhấn mạnh việc lựa chọn xét nghiệm có mục tiêu, tránh thực hiện hàng loạt xét nghiệm chưa chứng minh được lợi ích.
Những xét nghiệm nào không cần làm trong sảy thai nhiều lần
Người bệnh thường được giới thiệu rất nhiều xét nghiệm sau sảy thai, nhưng không phải xét nghiệm nào cũng cần thiết.
Hiện không khuyến cáo thực hiện thường quy cho mọi phụ nữ sảy thai nhiều lần các xét nghiệm như:
- MTHFR.
- Các thrombophilia di truyền nếu không có chỉ định riêng.
- Xét nghiệm tế bào NK.
- Các xét nghiệm miễn dịch mở rộng ngoài APS.
- Xét nghiệm “độ tiếp nhận nội mạc tử cung” chỉ với mục đích tìm nguyên nhân sảy thai.
Việc làm quá nhiều xét nghiệm có thể làm tăng chi phí nhưng chưa chắc giúp xác định nguyên nhân hoặc cải thiện khả năng mang thai thành công.
Sảy thai nhiều lần điều trị như thế nào?
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân được xác định.
Bất thường buồng tử cung
Một số trường hợp vách ngăn tử cung, dính buồng tử cung, polyp hoặc u xơ ảnh hưởng buồng tử cung có thể được cân nhắc điều trị bằng phẫu thuật khi có chỉ định.
Hội chứng kháng phospholipid
Ở bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn APS, bác sĩ có thể chỉ định aspirin liều thấp kết hợp heparin hoặc heparin trọng lượng phân tử thấp trong thai kỳ theo phác đồ phù hợp.
Không nên tự uống aspirin hoặc tự tiêm thuốc chống đông chỉ vì đã từng sảy thai.
Bệnh tuyến giáp hoặc đái tháo đường
Cần kiểm soát tốt bệnh trước khi có thai và trong thai kỳ.
Progesterone
Progesterone không phải thuốc cần dùng thường quy cho tất cả phụ nữ bị sảy thai tái diễn. Một số trường hợp sảy thai tái diễn không rõ nguyên nhân hoặc có ra huyết trong thai kỳ sớm có thể được bác sĩ cân nhắc progesterone sau khi đánh giá cụ thể.
Bất thường nhiễm sắc thể
Nếu phát hiện bất thường nhiễm sắc thể của một trong hai vợ chồng, nên được tư vấn di truyền để hiểu nguy cơ và lựa chọn sinh sản phù hợp.
Không phải trường hợp nào sảy thai nhiều lần cũng cần thực hiện IVF hoặc xét nghiệm di truyền tiền làm tổ.
Làm gì trước lần mang thai tiếp theo?
Trước khi có thai trở lại, người phụ nữ nên:
- Khám tiền thai nếu đã có từ hai lần sảy thai.
- Bổ sung acid folic trước khi mang thai.
- Ngưng hút thuốc và tránh khói thuốc.
- Không uống rượu khi chuẩn bị mang thai và trong thai kỳ.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Kiểm soát tốt bệnh tuyến giáp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính.
- Trao đổi với bác sĩ về các thuốc đang sử dụng.
- Duy trì chế độ ăn và vận động phù hợp.
Sảy thai nhiều lần cũng có thể gây lo âu, mất ngủ hoặc buồn kéo dài. Hỗ trợ tâm lý khi cần thiết là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc, nhưng không nên cho rằng chỉ vì căng thẳng mà người phụ nữ gây ra sảy thai.
Khi nào nên đi khám bác sĩ?
Bạn nên khám chuyên khoa Sản Phụ khoa nếu:
- Đã có từ hai lần sảy thai trở lên.
- Sảy thai ở tuổi thai tương đối lớn.
- Có tiền sử thai lưu hoặc biến chứng thai kỳ bất thường.
- Có tiền sử huyết khối.
- Có bất thường tử cung hoặc từng phẫu thuật buồng tử cung.
- Có bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hoặc bệnh tự miễn.
- Đang chuẩn bị mang thai lại và muốn được đánh giá nguy cơ.
Sảy thai nhiều lần vẫn có thể mang thai thành công
Có tiền sử sảy thai nhiều lần không đồng nghĩa với việc người phụ nữ không thể có một thai kỳ khỏe mạnh trong tương lai.
Điều quan trọng là đánh giá nguyên nhân gây sảy thai nhiều lần một cách có hệ thống, chỉ thực hiện các xét nghiệm thực sự cần thiết và điều trị đúng nguyên nhân nếu phát hiện được.
Nếu đã sảy thai từ hai lần trở lên, bạn nên khám bác sĩ chuyên khoa Sản Phụ khoa để được tư vấn và xây dựng kế hoạch cho lần mang thai tiếp theo.
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp