Sảy thai trong 3 tháng đầu là tình trạng thai ngừng phát triển hoặc mất thai trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Đây là một tình trạng tương đối thường gặp và phần lớn xảy ra rất sớm.
Theo American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), mất thai sớm xảy ra ở khoảng 10% các thai kỳ đã được nhận biết trên lâm sàng và phần lớn các trường hợp mất thai xảy ra trong 3 tháng đầu.
Điều quan trọng cần hiểu là không phải mọi trường hợp ra huyết hoặc đau bụng khi mới mang thai đều là sảy thai. Một số thai phụ có ra huyết nhẹ nhưng thai vẫn tiếp tục phát triển bình thường.
Vì vậy, khi xuất hiện triệu chứng bất thường, thai phụ không nên tự kết luận mà cần được khám và siêu âm để đánh giá chính xác tình trạng thai.
Nguyên nhân sảy thai trong 3 tháng đầu
Có nhiều nguyên nhân và yếu tố liên quan đến sảy thai sớm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không thể xác định hoàn toàn.
1. Bất thường nhiễm sắc thể của phôi
Đây là nguyên nhân quan trọng nhất của sảy thai sớm.
Khoảng một nửa các trường hợp mất thai sớm liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể khiến phôi không thể tiếp tục phát triển bình thường. Những bất thường này phần lớn xảy ra ngẫu nhiên trong quá trình thụ tinh và phân chia tế bào.
Nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể và sảy thai cũng tăng dần theo tuổi của người mẹ.
2. Bất thường cấu trúc tử cung
Một số bất thường của tử cung có thể làm tăng nguy cơ mất thai, đặc biệt ở những phụ nữ bị sảy thai nhiều lần, chẳng hạn:
- Tử cung có vách ngăn.
- Một số dị dạng tử cung bẩm sinh.
- Dính buồng tử cung.
- Một số trường hợp u xơ tử cung hoặc polyp ảnh hưởng đến buồng tử cung.
Không phải mọi phụ nữ có u xơ hoặc bất thường tử cung đều bị sảy thai. Bác sĩ cần đánh giá vị trí và mức độ ảnh hưởng cụ thể.
3. Một số bệnh lý của người mẹ
Một số bệnh lý nếu không được kiểm soát tốt có thể làm tăng nguy cơ mất thai, ví dụ:
- Đái tháo đường kiểm soát kém.
- Một số bệnh lý tuyến giáp chưa được điều trị.
- Hội chứng kháng phospholipid.
- Một số bệnh tự miễn.
- Một số nhiễm trùng hoặc bệnh lý toàn thân.
Vì vậy, phụ nữ đang điều trị bệnh mạn tính nên được tư vấn trước khi mang thai và tiếp tục theo dõi trong thai kỳ.
4. Tuổi mẹ và tiền sử sảy thai
Nguy cơ sảy thai tăng theo tuổi mẹ. Phụ nữ đã từng có một hoặc nhiều lần mất thai trước đó cũng cần được theo dõi phù hợp ở lần mang thai tiếp theo.
Tuy nhiên, một lần sảy thai không có nghĩa người phụ nữ sẽ tiếp tục bị sảy thai trong những lần mang thai sau.
Dấu hiệu sảy thai trong 3 tháng đầu
Ra huyết âm đạo
Ra huyết là một trong những triệu chứng thường gặp nhất.
Máu có thể:
- Màu hồng.
- Màu nâu.
- Đỏ tươi.
- Ra ít hoặc tăng dần.
- Có thể kèm cục máu hoặc mô.
Tuy nhiên, ra huyết trong thai kỳ sớm không đồng nghĩa chắc chắn với sảy thai. Nhiều thai phụ ra một ít huyết nhưng thai vẫn phát triển bình thường.
Đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu
Thai phụ có thể cảm thấy:
- Đau âm ỉ bụng dưới.
- Đau giống đau bụng kinh.
- Đau quặn từng cơn.
- Đau kèm ra huyết âm đạo.
Đau bụng nhẹ đôi khi cũng có thể xuất hiện trong thai kỳ bình thường. Mức độ đau và các triệu chứng đi kèm cần được bác sĩ đánh giá.
Ra dịch hoặc mô qua âm đạo
Ra nhiều nước, dịch bất thường hoặc mô qua âm đạo là dấu hiệu cần đi khám sớm.
Ra huyết khi mang thai có phải đã sảy thai không?
Không.
Ra huyết trong 3 tháng đầu khá thường gặp và có nhiều nguyên nhân khác nhau. Ngoài dọa sảy thai hoặc sảy thai, bác sĩ còn cần loại trừ những tình trạng khác như thai ngoài tử cung hoặc các nguyên nhân gây chảy máu khác.
ACOG cũng lưu ý rằng chảy máu và đau quặn có thể gặp trong mất thai sớm nhưng những triệu chứng này cũng có thể xuất hiện ở thai kỳ còn sống hoặc thai ngoài tử cung.
Do đó, không nên chỉ dựa vào triệu chứng để kết luận thai đã ngừng phát triển.
Bác sĩ chẩn đoán sảy thai trong 3 tháng đầu như thế nào?
Tùy tuổi thai và triệu chứng, bác sĩ có thể thực hiện:
Siêu âm thai
Siêu âm giúp đánh giá:
- Vị trí túi thai.
- Túi noãn hoàng.
- Phôi thai.
- Hoạt động tim thai.
- Sự phát triển của thai so với tuổi thai.
- Một số bất thường khác trong tử cung và phần phụ.
Nếu thai còn quá sớm, một lần siêu âm đôi khi chưa đủ để kết luận. Bác sĩ có thể hẹn siêu âm lại sau một khoảng thời gian thích hợp.
Xét nghiệm β-hCG khi cần thiết
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm β-hCG và theo dõi diễn tiến của chỉ số này.
Việc kết hợp triệu chứng, siêu âm và xét nghiệm khi cần giúp tránh chẩn đoán sảy thai quá sớm khi thai vẫn còn khả năng phát triển.
Khi nào thai phụ cần đi khám ngay?
Thai phụ nên đến cơ sở y tế sớm nếu có:
- Ra huyết âm đạo tăng dần hoặc ra nhiều.
- Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng nhanh.
- Đau rõ một bên bụng.
- Chóng mặt nhiều, choáng hoặc ngất.
- Đau vai kèm đau bụng hoặc ra huyết.
- Sốt, rét run.
- Ra nhiều nước hoặc mô bất thường qua âm đạo.
Đặc biệt, đau bụng một bên kèm choáng hoặc ra huyết cần được kiểm tra sớm để loại trừ thai ngoài tử cung, một tình trạng có thể nguy hiểm.
Có thể phòng ngừa sảy thai trong 3 tháng đầu không?
Không phải tất cả các trường hợp sảy thai đều có thể phòng tránh.
Đặc biệt, sảy thai do bất thường nhiễm sắc thể của phôi thường xảy ra ngẫu nhiên và không phải do thai phụ đi lại, làm việc hoặc một hành động đơn lẻ gây ra.
Để chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh, phụ nữ nên:
- Khám và điều trị ổn định các bệnh lý nền trước khi mang thai.
- Bổ sung acid folic theo hướng dẫn.
- Không hút thuốc lá.
- Tránh rượu bia và các chất kích thích.
- Không tự ý dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.
- Khám thai sớm và đúng lịch.
- Trao đổi với bác sĩ nếu có tiền sử sảy thai hoặc bệnh lý đặc biệt.
Không nên tự ý sử dụng progesterone, aspirin, thuốc nội tiết hoặc các loại “thuốc dưỡng thai” chỉ vì lo sảy thai. Việc sử dụng thuốc phải căn cứ vào tiền sử, triệu chứng, siêu âm và chỉ định của bác sĩ.
Quan hệ tình dục hoặc vận động có gây sảy thai không?
Ở thai kỳ bình thường, quan hệ tình dục, đi lại, làm việc hoặc vận động thông thường không được xem là nguyên nhân gây sảy thai sớm.
Tuy nhiên, nếu thai phụ đang ra huyết, đau bụng, có bất thường thai kỳ hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế hoạt động thì nên thực hiện theo hướng dẫn riêng.
Không cần nằm bất động kéo dài chỉ vì lo sảy thai nếu không có chỉ định chuyên môn.
Người từng sảy thai trong 3 tháng đầu cần làm gì khi mang thai lại?
Sau một lần sảy thai sớm, phần lớn phụ nữ vẫn có khả năng mang thai và sinh con khỏe mạnh.
Nếu đã có từ hai lần mất thai trở lên hoặc có tiền sử sản khoa đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá thêm nguyên nhân tùy từng trường hợp. ACOG định nghĩa mất thai tái diễn là từ hai lần sảy thai trở lên.
Thai phụ không nên tự sử dụng thuốc nội tiết, thuốc chống đông hoặc các phương pháp điều trị khác khi chưa được bác sĩ đánh giá.
Kết luận
Sảy thai trong 3 tháng đầu là tình trạng tương đối thường gặp. Phần lớn sảy thai sớm liên quan đến những bất thường trong quá trình phát triển của phôi và nhiều trường hợp không thể phòng tránh hoàn toàn.
Ra huyết hoặc đau bụng trong thai kỳ sớm không phải lúc nào cũng có nghĩa là thai đã sảy. Siêu âm và thăm khám đúng thời điểm giúp xác định tình trạng thai và loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm như thai ngoài tử cung.
Nếu mẹ bầu có ra huyết nhiều, đau bụng dữ dội, đau một bên, choáng, ngất hoặc sốt, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm.
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.