Tắc ống dẫn trứng: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị
Tắc ống dẫn trứng là một trong những nguyên nhân gây khó có thai ở phụ nữ. Tình trạng này thường được phát hiện khi khám hiếm muộn. Tuy nhiên, hướng điều trị và khả năng mang thai còn tùy vị trí tắc, mức độ tổn thương và các yếu tố sinh sản khác của hai vợ chồng.
1. Tắc ống dẫn trứng là gì?
Ống dẫn trứng, còn gọi là vòi trứng, có nhiệm vụ đón trứng sau khi rụng. Quá trình thụ tinh thường diễn ra tại đây, sau đó phôi di chuyển về buồng tử cung để làm tổ.
Khi vòi trứng bị tắc hoặc tổn thương, tinh trùng có thể không gặp được trứng, hoặc phôi gặp khó khăn khi di chuyển về tử cung. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến một bên hoặc cả hai bên vòi trứng.
2. Tắc ống dẫn trứng có dấu hiệu gì?
Tắc vòi trứng thường không có triệu chứng đặc hiệu. Nhiều phụ nữ chỉ phát hiện khi đi khám vì chậm có thai.
Đau bụng dưới, đau khi quan hệ hoặc khí hư bất thường có thể liên quan đến bệnh lý đi kèm, chẳng hạn viêm vùng chậu. Tuy nhiên, không thể dựa vào những biểu hiện này để kết luận vòi trứng bị tắc.
Ngược lại, không đau bụng hoặc không có khí hư bất thường cũng không loại trừ được tổn thương vòi trứng.
3. Những nguyên nhân gây tắc ống dẫn trứng
Các nguyên nhân thường gặp gồm:
- Viêm vùng chậu: tình trạng nhiễm trùng có thể làm tổn thương và hình thành sẹo ở vòi trứng. Chlamydia và lậu là những tác nhân cần lưu ý.
- Lạc nội mạc tử cung: có thể gây viêm, dính và ảnh hưởng chức năng vòi trứng.
- Dính sau phẫu thuật hoặc viêm trong ổ bụng: làm thay đổi cấu trúc, vị trí của vòi trứng.
- Tiền sử thai ngoài tử cung hoặc phẫu thuật vòi trứng: có thể liên quan đến tổn thương, sẹo hoặc mất một phần vòi trứng.
Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên bệnh sử, thăm khám và xét nghiệm phù hợp.
4. Tắc ống dẫn trứng được chẩn đoán như thế nào?
Chụp tử cung – vòi trứng có cản quang (HSG)
Bác sĩ đưa chất cản quang qua cổ tử cung, sau đó chụp X-quang để đánh giá buồng tử cung và sự lưu thông qua vòi trứng.
Kết quả nghi tắc, nhất là tắc đoạn gần tử cung, đôi khi có thể bị ảnh hưởng bởi co thắt tạm thời hoặc yếu tố kỹ thuật. Vì vậy, một số trường hợp cần được kiểm tra thêm trước khi quyết định điều trị.
Xem thêm: Chụp tử cung vòi trứng: những điều cần lưu ý.
Siêu âm đánh giá độ thông vòi trứng
Siêu âm có sử dụng chất tương phản hoặc bọt chuyên dụng có thể giúp đánh giá sự lưu thông qua vòi trứng. Phương pháp được lựa chọn tùy điều kiện cơ sở y tế và tình trạng người bệnh.
Nội soi ổ bụng kết hợp bơm chất màu
Nội soi giúp quan sát vùng chậu, phát hiện dính hoặc lạc nội mạc tử cung, đồng thời đánh giá độ thông vòi trứng.
Không phải mọi trường hợp nghi tắc vòi trứng đều cần nội soi. Đây là phương pháp xâm lấn, được chỉ định khi có lý do phù hợp.
5. Tắc ống dẫn trứng có điều trị được không?
Hướng xử trí phụ thuộc tuổi, dự trữ buồng trứng, vị trí tắc, mức độ tổn thương và kết quả tinh dịch đồ của người chồng.
Điều trị nhiễm trùng nếu đang có
Kháng sinh được sử dụng khi có chỉ định điều trị nhiễm trùng. Tuy nhiên, kháng sinh không làm mất mô sẹo đã hình thành và không bảo đảm thông lại vòi trứng đã tắc.
Can thiệp thông hoặc phẫu thuật vòi trứng
Một số trường hợp tắc đoạn gần tử cung có thể được cân nhắc thông bằng dụng cụ chuyên dụng. Phẫu thuật gỡ dính hoặc tạo hình có thể phù hợp với những tổn thương được lựa chọn.
Không phải vòi trứng nào cũng có thể phục hồi tốt sau can thiệp. Bác sĩ cần cân nhắc lợi ích, nguy cơ và thời gian mong con trước khi chỉ định.
Sau phẫu thuật, khả năng mang thai còn phụ thuộc mức độ tổn thương, tuổi người phụ nữ và chất lượng tinh trùng. Vẫn có nguy cơ thai ngoài tử cung, vì vậy cần khám sớm khi có thai.
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)
IVF có thể được cân nhắc khi vòi trứng tổn thương nặng, tắc hai bên hoặc có thêm yếu tố hiếm muộn khác.
Phương pháp này cho trứng và tinh trùng thụ tinh trong phòng xét nghiệm, sau đó chuyển phôi vào tử cung, giúp vượt qua trở ngại do vòi trứng.
Nếu có ứ dịch vòi trứng, bác sĩ có thể đề nghị xử trí vòi trứng trước khi chuyển phôi vì tình trạng này có thể làm giảm khả năng thành công của IVF.
6. Tắc vòi trứng có làm IUI được không?
Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) vẫn cần tinh trùng gặp trứng trong vòi trứng. Vì vậy, phương pháp này thường đòi hỏi có ít nhất một vòi trứng thông và còn chức năng phù hợp.
Nếu đã xác định tắc hoàn toàn cả hai vòi trứng, IUI không giải quyết được nguyên nhân gây khó thụ thai này.
7. Khi nào nên đi khám?
Hai vợ chồng nên khám hiếm muộn nếu quan hệ đều đặn, không tránh thai nhưng chưa có thai:
- Sau 12 tháng nếu người vợ dưới 35 tuổi.
- Sau 6 tháng nếu người vợ từ 35 tuổi trở lên.
Nên khám sớm hơn nếu đã biết hoặc nghi ngờ có bệnh lý vòi trứng, từng viêm vùng chậu, thai ngoài tử cung hoặc có yếu tố ảnh hưởng khả năng sinh sản. Phụ nữ trên 40 tuổi nên được đánh giá sớm.
Người có tiền sử bệnh lý hoặc phẫu thuật vòi trứng cần khám sớm khi thử thai dương tính để xác định vị trí thai.
Nếu nghi có thai kèm đau bụng một bên hoặc ra huyết âm đạo, cần được kiểm tra sớm. Đau bụng dữ dội, đau vai, chóng mặt hoặc ngất là dấu hiệu cần đến cấp cứu ngay, vì có thể liên quan đến thai ngoài tử cung và chảy máu trong ổ bụng.
Tham khảo: Thông tin về chụp tử cung – vòi trứng (HSG) của Hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM)
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.