Ung thư cổ tử cung thường liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Bệnh có thể chưa gây triệu chứng ở giai đoạn sớm. Tiêm vắc xin HPV, tầm soát đúng lịch và xử trí tổn thương tiền ung thư giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Phát hiện sớm cũng giúp tăng cơ hội điều trị thành công. [1]
1. Ung thư cổ tử cung là gì?
Cổ tử cung là phần dưới của tử cung, nối với âm đạo. Khi các tế bào tại đây biến đổi ác tính và phát triển mất kiểm soát, bệnh được gọi là ung thư cổ tử cung.
Tổn thương tiền ung thư là những biến đổi tế bào chưa trở thành ung thư xâm lấn. Phát hiện và xử trí phù hợp ở giai đoạn này có thể ngăn bệnh tiến triển. [1]
2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Nhiễm HPV nguy cơ cao dai dẳng là nguyên nhân của gần như toàn bộ trường hợp ung thư cổ tử cung. HPV 16 và 18 là hai týp quan trọng, nhưng còn những týp nguy cơ cao khác.
Nhiễm HPV không đồng nghĩa với mắc ung thư. Phần lớn trường hợp nhiễm được hệ miễn dịch kiểm soát. Nguy cơ đáng lưu ý là tình trạng nhiễm kéo dài gây biến đổi tế bào.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ gồm hút thuốc, suy giảm miễn dịch, nhiễm HIV và sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Quan hệ tình dục sớm hoặc có nhiều bạn tình làm tăng khả năng tiếp xúc HPV. Không nên quy nguyên nhân đơn giản cho “vệ sinh kém” hoặc “bệnh di truyền trong gia đình”. [2]
3. Dấu hiệu ung thư cổ tử cung cần chú ý
Ở giai đoạn sớm, bệnh thường chưa có biểu hiện rõ. Những dấu hiệu cần được khám gồm:
- Ra máu sau quan hệ tình dục.
- Ra máu giữa hai kỳ kinh hoặc sau mãn kinh.
- Kinh kéo dài hoặc nhiều hơn bình thường.
- Khí hư loãng, lẫn máu hoặc có mùi bất thường.
- Đau vùng chậu hoặc đau khi quan hệ.
Bệnh tiến triển có thể gây đau lưng kéo dài, phù chân hoặc rối loạn tiểu tiện, đại tiện. Tuy nhiên, các biểu hiện này không đủ để tự kết luận ung thư vì có thể gặp trong nhiều bệnh khác.
Không nên xem chuột rút gần kỳ kinh, máu kinh sẫm màu hoặc són tiểu khi hắt hơi là những dấu hiệu đặc hiệu của ung thư cổ tử cung. [3]
4. Tầm soát ung thư cổ tử cung bằng cách nào?
Tầm soát dành cho người chưa có triệu chứng, nhằm phát hiện nguy cơ hoặc biến đổi tế bào trước khi bệnh biểu hiện. Các phương pháp thường dùng gồm:
- Xét nghiệm HPV: tìm HPV nguy cơ cao.
- Xét nghiệm Pap: kiểm tra tế bào cổ tử cung có bất thường hay không.
- Phối hợp HPV và Pap: áp dụng khi phù hợp với tuổi và hướng dẫn chuyên môn.
Tuổi bắt đầu và khoảng cách xét nghiệm phụ thuộc phương pháp, tiền sử và nhóm nguy cơ. Không phải ai cũng cần làm Pap hằng năm. Người từng có kết quả bất thường hoặc suy giảm miễn dịch cần lịch theo dõi riêng.
Đã tiêm vắc xin vẫn cần tầm soát theo khuyến cáo. Nếu xuất hiện triệu chứng, cần khám để tìm nguyên nhân dù lần tầm soát gần nhất bình thường. [4]
5. HPV dương tính hoặc Pap bất thường có phải ung thư?
Các kết quả này chưa phải là chẩn đoán ung thư. Bác sĩ sẽ xem xét kết quả xét nghiệm và tiền sử để quyết định theo dõi, xét nghiệm bổ sung hoặc soi cổ tử cung.
Soi cổ tử cung giúp quan sát vùng nghi ngờ. Khi cần, bác sĩ lấy mẫu mô làm sinh thiết; xét nghiệm mô bệnh học giúp xác định tổn thương có phải ung thư hay không.
Nếu xác định ung thư, người bệnh cần đánh giá mức độ lan rộng và được chuyển đến chuyên khoa ung bướu phụ khoa để lập kế hoạch điều trị. [5]
6. Điều trị ung thư cổ tử cung như thế nào?
Phương pháp điều trị phụ thuộc giai đoạn, đặc điểm khối u, sức khỏe và mong muốn sinh con.
Phẫu thuật: Có thể phù hợp với một số trường hợp giai đoạn sớm. Phạm vi phẫu thuật được cân nhắc riêng; không phải người bệnh nào cũng cần cùng một cách mổ.
Xạ trị và hóa xạ trị: Có vai trò quan trọng trong điều trị. Xạ trị có thể dùng với mục tiêu chữa khỏi ở trường hợp phù hợp, không chỉ dành cho giai đoạn cuối. Hóa xạ trị đồng thời thường được sử dụng khi bệnh tiến triển tại chỗ; xạ trị có thể gồm xạ ngoài và xạ trị áp sát. [6]
Điều trị toàn thân: Hóa trị, thuốc điều trị đích hoặc miễn dịch có thể được chỉ định tùy bệnh cảnh. Theo dõi trong và sau điều trị giúp đánh giá đáp ứng, xử trí tác dụng phụ và phát hiện tái phát. Người còn mong muốn sinh con nên trao đổi trước khi bắt đầu điều trị. [7]
7. Có thể phòng ngừa bằng cách nào?
- Tiêm vắc xin HPV theo độ tuổi, loại vắc xin và lịch được tư vấn.
- Tầm soát đúng hẹn; theo dõi đầy đủ khi kết quả bất thường.
- Không hút thuốc; sử dụng bao cao su giúp giảm nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây HPV.
Vắc xin giúp phòng nhiễm HPV, không điều trị nhiễm HPV hoặc tổn thương đã có. [1,2]
8. Khi nào nên đi khám?
Nên khám sớm khi ra máu sau quan hệ tái diễn, ra máu sau mãn kinh, khí hư lẫn máu hoặc đau vùng chậu kéo dài. Nếu chảy máu nhiều kèm chóng mặt, ngất hoặc mệt lả, cần đến cơ sở cấp cứu.
Khi đi khám, hãy mang theo kết quả HPV, Pap, soi cổ tử cung hoặc sinh thiết trước đây nếu có. Bạn có thể liên hệ Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa để được tư vấn và hướng dẫn bước khám phù hợp.
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.