Cao huyết áp khi mang thai là tình trạng cần được phát hiện và theo dõi cẩn thận trong thai kỳ.
Nhiều mẹ bầu có huyết áp cao nhưng gần như không có triệu chứng rõ ràng.
Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể liên quan đến tiền sản giật, sinh non, nhau bong non hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Thông thường, huyết áp trong thai kỳ được xem là tăng khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên, được đo đúng kỹ thuật và được bác sĩ đánh giá lại phù hợp với từng trường hợp. Huyết áp từ 160/110 mmHg trở lên được xem là tăng huyết áp nặng và cần được đánh giá sớm.
Các dạng cao huyết áp khi mang thai thường gặp
| Dạng bệnh | Đặc điểm |
|---|---|
| Tăng huyết áp mạn tính | Có từ trước khi mang thai hoặc được phát hiện trước 20 tuần thai |
| Tăng huyết áp thai kỳ | Xuất hiện từ 20 tuần trở đi, chưa có các dấu hiệu chẩn đoán tiền sản giật |
| Tiền sản giật | Tăng huyết áp xuất hiện sau 20 tuần kèm protein niệu và/hoặc dấu hiệu tổn thương cơ quan mẹ hoặc rối loạn chức năng bánh nhau |
| Tiền sản giật trên nền tăng huyết áp mạn | Thai phụ đã có tăng huyết áp mạn, sau đó xuất hiện thêm các biểu hiện của tiền sản giật |
Sản giật là một biến chứng nặng của tiền sản giật, đặc trưng bởi xuất hiện cơn co giật không giải thích được bằng nguyên nhân khác.
Cao huyết áp khi mang thai có triệu chứng gì?
Điều đáng lưu ý là cao huyết áp khi mang thai có thể hoàn toàn không gây triệu chứng. Vì vậy, đo huyết áp trong những lần khám thai định kỳ rất quan trọng.
Mẹ bầu cần đi khám sớm hoặc đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Huyết áp đo được khoảng 160/110 mmHg hoặc cao hơn.
- Đau đầu nhiều, kéo dài hoặc khác thường.
- Nhìn mờ, thấy chớp sáng hoặc rối loạn thị giác.
- Đau vùng thượng vị hoặc dưới bờ sườn phải.
- Khó thở, đau ngực hoặc cảm giác mệt bất thường.
- Phù mặt hoặc bàn tay xuất hiện nhanh.
- Thai máy giảm rõ rệt so với bình thường.
Các triệu chứng như đau đầu, rối loạn thị giác, đau thượng vị và phù đột ngột là những dấu hiệu cần được đánh giá vì có thể gặp trong tiền sản giật nặng.
Cao huyết áp khi mang thai có nguy hiểm không?
Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc loại tăng huyết áp, mức huyết áp, tuổi thai và có hay không các dấu hiệu tiền sản giật.
Đối với mẹ, tăng huyết áp có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, sản giật, tổn thương gan hoặc thận, nhau bong non và đột quỵ trong những trường hợp nặng.
Đối với thai nhi, cao huyết áp có thể ảnh hưởng đến lượng máu đến bánh nhau.
Một số thai nhi có thể gặp tình trạng thai chậm tăng trưởng, thiếu ối, phải sinh sớm hoặc cần được theo dõi sát hơn.
ACOG cũng lưu ý rằng tăng huyết áp trong thai kỳ có thể làm giảm lưu lượng máu đến bánh nhau và ảnh hưởng sự phát triển của thai.
Khi phát hiện cao huyết áp khi mang thai, bác sĩ sẽ kiểm tra gì?
Bác sĩ thường sẽ kiểm tra lại huyết áp và đánh giá tuổi thai, tiền sử tăng huyết áp cũng như các yếu tố nguy cơ của tiền sản giật.
Tùy từng trường hợp, thai phụ có thể cần xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra protein niệu, xét nghiệm chức năng gan, thận, tiểu cầu và các xét nghiệm khác.
Thai nhi cũng có thể được theo dõi bằng siêu âm đánh giá tăng trưởng, lượng nước ối và Doppler khi cần thiết.
Một số trường hợp cần theo dõi tim thai hoặc CTG tùy tuổi thai và tình trạng lâm sàng.
Cao huyết áp khi mang thai điều trị như thế nào?
Không phải thai phụ nào có huyết áp cao cũng có cách điều trị giống nhau.
Bác sĩ sẽ dựa vào mức huyết áp, tuổi thai, các xét nghiệm của mẹ và tình trạng của thai nhi để quyết định theo dõi ngoại trú, dùng thuốc hay nhập viện.
Một số thuốc hạ huyết áp có thể được sử dụng trong thai kỳ, nhưng mẹ bầu không nên tự dùng hoặc tự ngưng thuốc huyết áp mà chưa trao đổi với bác sĩ.
Trong trường hợp tiền sản giật hoặc tăng huyết áp nặng, thai phụ có thể cần nhập viện để theo dõi sát.
Thời điểm sinh sẽ được cân nhắc dựa trên tuổi thai cũng như sự an toàn của mẹ và bé.
Có thể phòng ngừa tiền sản giật và cao huyết áp thai kỳ không?
Không phải tất cả các trường hợp đều có thể phòng ngừa hoàn toàn.
Điều quan trọng là phát hiện sớm những thai phụ có nguy cơ cao ngay từ đầu thai kỳ.
Một số phụ nữ có nguy cơ tiền sản giật cao có thể được bác sĩ chỉ định aspirin liều thấp bắt đầu từ khoảng 12 tuần thai.
Tuy nhiên, mẹ bầu không nên tự mua aspirin uống để phòng tiền sản giật, vì cần đánh giá chỉ định và chống chỉ định trước khi sử dụng.
ACOG và NICE đều khuyến cáo aspirin liều thấp cho những thai phụ có nguy cơ phù hợp.
Ngoài ra, người đã có tăng huyết áp mạn, bệnh thận hoặc tiểu đường nên được kiểm soát bệnh nền tốt và khám thai đúng lịch.
Mẹ bầu bị cao huyết áp có phải sinh mổ không?
Không nhất thiết. Cao huyết áp hoặc tiền sản giật không đồng nghĩa bắt buộc phải sinh mổ.
Phương pháp sinh phụ thuộc vào tình trạng của mẹ, tình trạng thai, tuổi thai, ngôi thai, cổ tử cung và nhiều yếu tố sản khoa khác.
Khi sức khỏe mẹ và bé cho phép, bác sĩ có thể cân nhắc sinh đường âm đạo.
Khi nào mẹ bầu nên đi khám?
Nếu đo huyết áp tại nhà thấy tăng nhiều lần, đặc biệt từ 140/90 mmHg trở lên, mẹ bầu nên liên hệ bác sĩ sản khoa để được đánh giá.
Nếu huyết áp khoảng 160/110 mmHg trở lên, hoặc xuất hiện đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau thượng vị, khó thở hay các biểu hiện bất thường khác, nên đến cơ sở y tế sớm.
Cao huyết áp khi mang thai có thể được kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách.
Khám thai đều đặn, đo huyết áp và nhận biết các dấu hiệu cảnh báo là những bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.