U xơ và u nang là những bất thường phụ khoa thường được phát hiện khi siêu âm. Sau khi phát hiện u xơ tử cung hoặc u nang buồng trứng, nhiều chị em thường băn khoăn: khối u bao nhiêu  thì đáng lo, có cần điều trị hay phẫu thuật không?

Kích thước  một yếu tố quan trọng, nhưng không thể chỉ dựa vào số centimet để quyết định một khối u có nguy hiểm hay cần phẫu thuật hay không.Không phải mọi trường hợp u xơ,  u nang đều cần phẩu thuật .Khi phát hiện u xơ, u nang nên tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ.

Việc theo dõi u xơ và u nang cần dựa vào nhiều yếu tố , loại khối u, vị trí, hình dạng trên siêu âm, triệu chứng, tốc độ phát triển, tuổi, tình trạng mãn kinh, nhu cầu sinh con của người phụ nữ.

1. U xơ và u nang có phải càng lớn càng đáng lo?

U xơ tử cung là khối u lành tính phát triển từ lớp cơ của tử cung. U xơ có thể rất nhỏ hoặc phát triển thành những khối lớn.

Tuy nhiên, hiện nay không có một kích thước cố định, ví dụ 3 cm, 5 cm hay 7 cm, mà cứ đạt tới đó là bắt buộc phải mổ.

Có những u xơ khá nhỏ nhưng nằm ngay dưới niêm mạc hoặc làm biến dạng buồng tử cung nên có thể gây:

• Rong kinh hoặc kinh nguyệt nhiều.
• Thiếu máu.
• Đau bụng hoặc đau vùng chậu.
• Ảnh hưởng khả năng có thai hoặc thai kỳ trong một số trường hợp.

Ngược lại, có những u xơ kích thước lớn hơn nhưng nằm ở vị trí ít ảnh hưởng, không gây triệu chứng đáng kể và có thể chỉ cần theo dõi định kỳ.

Theo ACOG, việc điều trị u xơ được cân nhắc dựa trên triệu chứng, kích thước, vị trí khối u, tốc độ phát triển và mong muốn sinh sản của người bệnh; những u xơ nhỏ và không gây triệu chứng thường không cần điều trị ngay.

2. Mục lục bài viết

   Toggle

   Khi nào u xơ tử cung cần được đánh giá kỹ hơn?

Người có u xơ nên đi khám khi xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

• Kinh nguyệt nhiều hoặc kéo dài.
• Rong huyết hoặc ra huyết bất thường.
• Thiếu máu.
• Đau hoặc cảm giác nặng vùng bụng dưới.
• Bụng to dần.
• Tiểu nhiều hoặc khó tiểu do khối u chèn ép.
• Táo bón hoặc cảm giác nặng vùng trực tràng.
• Khó có thai.
• Khối u tăng kích thước qua những lần siêu âm kiểm tra.

Như vậy, đối với u xơ tử cung, câu hỏi quan trọng không chỉ là “u bao nhiêu cm?” mà còn là “u nằm ở đâu và đang gây ảnh hưởng gì?”

Có thể tham khảo thêm thông tin về u xơ tử cung từ ACOG

Có thể xem thêm : Khi nào cần mổ u xơ tử cung .

3. U nang buồng trứng bao nhiêu cm thì đáng lo?

Đối với u nang buồng trứng, kích thước cũng chỉ là một phần của quá trình đánh giá.

Trước tiên cần biết khối nang thuộc loại nào:

• Nang đơn giản chứa dịch.
• Nang xuất huyết.
• Nang lạc nội mạc tử cung.
• U nang bì.
• Nang có vách.
• Nang có phần đặc hoặc những đặc điểm phức tạp khác.

Ở phụ nữ chưa mãn kinh, nếu là một nang đơn giản, không có triệu chứng và hình ảnh siêu âm lành tính thì có thể tham khảo:

• Dưới 5 cm: phần lớn không cần điều trị và nhiều nang có thể tự biến mất.
• Khoảng 5–7 cm: thường cần theo dõi bằng siêu âm.
• Trên 7 cm: có thể cần đánh giá thêm bằng phương tiện hình ảnh khác hoặc cân nhắc can thiệp tùy từng trường hợp.

Đây chỉ là những mốc tham khảo đối với nang đơn giản ở phụ nữ trước mãn kinh, không áp dụng cho tất cả các loại u nang.

4. U nang nhỏ vẫn có thể cần chú ý

Không nên nghĩ rằng u nang nhỏ thì chắc chắn không đáng lo.

Một khối nang không lớn nhưng trên siêu âm có những đặc điểm như:

• Có thành phần đặc.
• Có nhiều vách.
• Bề mặt hoặc thành nang không đều.
• Có những cấu trúc bất thường bên trong.
• Khối nang tồn tại kéo dài hoặc tăng kích thước.
• Xuất hiện sau mãn kinh.

thì cần được bác sĩ đánh giá kỹ hơn.

Việc phân loại tổn thương buồng trứng hiện nay không chỉ dựa vào kích thước mà còn dựa rất nhiều vào hình thái siêu âm và tình trạng mãn kinh của người bệnh.

5. Khi nào u nang buồng trứng cần đi khám sớm?

Nên đi khám khi có:

• Đau vùng bụng dưới kéo dài.
• Đau khi quan hệ.
• Cảm giác đầy bụng hoặc chướng bụng.
• Kinh nguyệt bất thường.
• Khối nang tăng kích thước khi kiểm tra lại.
• • U nang tồn tại qua nhiều lần siêu âm.
  • Khối nang có hình ảnh phức tạp.
  • Phát hiện khối u buồng trứng sau mãn kinh.

  Nếu xuất hiện đau bụng dưới đột ngột và dữ dội, kèm buồn nôn, nôn, choáng hoặc ngất, cần đi khám cấp cứu vì có thể liên quan đến biến chứng như xoắn hoặc vỡ nang.

  6. Có phải u càng lớn càng phải mổ?

  Không.

  Quyết định có cần phẫu thuật hay không không dựa riêng vào kích thước.

  Với u xơ tử cung

  Bác sĩ sẽ xem xét:

  • Vị trí u xơ.
  • Số lượng khối u.
  • Mức độ rong kinh hoặc thiếu máu.
  • Có đau hoặc chèn ép cơ quan lân cận hay không.
  • Khối u có tăng nhanh hay không.
  • Người bệnh còn nhu cầu sinh con hay không.

  Với u nang buồng trứng

  Cần đánh giá:

  • Kích thước.
  • Nang đơn giản hay phức tạp.
  • Có phần đặc hoặc vách bất thường không.
  • Khối nang có tăng kích thước không.
  • Có triệu chứng hay không.
  • Tuổi và tình trạng mãn kinh.
  • Các yếu tố nguy cơ khác nếu có.

  Do đó, hai người cùng có khối u 5 cm nhưng hướng xử trí có thể hoàn toàn khác nhau.

  7. Tại sao nên giữ lại kết quả siêu âm cũ?

  Nếu đã từng được phát hiện u xơ hoặc u nang, người bệnh nên giữ lại các kết quả siêu âm trước đây.

  Khi tái khám, bác sĩ có thể so sánh:

• • Kích thước khối u.
  • Hình dạng.
  • Cấu trúc bên trong.
  • Tốc độ tăng trưởng.
  • Sự xuất hiện của những đặc điểm mới.

  Đôi khi sự thay đổi của khối u theo thời gian có giá trị hơn một con số kích thước tại một lần siêu âm duy nhất.

  Kết luận

  Khi được thông báo có u xơ tử cung hoặc u nang buồng trứng, không nên quá lo chỉ vì nhìn thấy con số 3 cm, 5 cm hay 7 cm trên phiếu siêu âm.

  Điều quan trọng là xác định:

  Đó là loại u gì? Nằm ở đâu? Hình ảnh siêu âm như thế nào? Có gây triệu chứng không? Và khối u có thay đổi theo thời gian hay không?

  Nếu có kết quả siêu âm, nên mang theo cả những kết quả cũ khi đi khám để bác sĩ có thể so sánh và tư vấn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

  Không nên tự quyết định điều trị hoặc phẫu thuật chỉ dựa vào kích thước khối u.

  Bài viết nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế cho việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.

  #UxoTuCung #UNangBuongTrung #PhuKhoa #SieuAmPhuKhoa #SucKhoePhuNu #BSDiep