Trong kỳ kinh, tử cung co bóp để đẩy máu kinh ra ngoài. Prostaglandin là một trong những chất tham gia quá trình này. Khi prostaglandin tăng cao, tử cung có thể co bóp mạnh hơn và gây đau bụng. Chất này cũng ảnh hưởng đến đường tiêu hóa. Vì vậy, một số phụ nữ có thể buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Trong nhiều trường hợp, đây có thể là đau bụng kinh nguyên phát và không phải bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu cơn đau ngày càng tăng, kéo dài nhiều ngày hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, người bệnh nên được khám để loại trừ các nguyên nhân phụ khoa.
Đau bụng kinh buồn nôn có bình thường không?
Trong kỳ kinh, tử cung co bóp để đẩy máu và mô nội mạc tử cung ra ngoài. Một trong những chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình này là prostaglandin.
Trong kỳ kinh, tử cung co bóp để đẩy máu kinh ra ngoài. Prostaglandin là một trong những chất tham gia quá trình này. Khi prostaglandin tăng cao, tử cung có thể co bóp mạnh hơn và gây đau bụng. Chất này cũng ảnh hưởng đến đường tiêu hóa. Vì vậy, một số phụ nữ có thể buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Đau thường rõ nhất trong một hoặc hai ngày đầu kỳ kinh rồi giảm dần.
Nếu tình trạng này đã xuất hiện từ những năm đầu sau khi bắt đầu có kinh, các chu kỳ tương đối đều và đau không tăng dần theo thời gian thì thường nghĩ nhiều đến đau bụng kinh nguyên phát.
Khi nào đau bụng kinh có thể do bệnh phụ khoa?
Nếu trước đây kinh nguyệt ít đau nhưng sau đó đau ngày càng nhiều, cần lưu ý. Đau kéo dài hoặc kèm triệu chứng bất thường cũng nên được kiểm tra. Những trường hợp này có thể liên quan đến đau bụng kinh thứ phát.
Một số bệnh lý thường được bác sĩ lưu ý gồm lạc nội mạc tử cung, cơ tuyến tử cung, u xơ tử cung hoặc một số bệnh lý ở buồng trứng và vùng chậu.
Lạc nội mạc tử cung
Lạc nội mạc tử cung là tình trạng mô tương tự nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung. Bệnh có thể gây đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu, đau khi quan hệ và trong một số trường hợp ảnh hưởng khả năng sinh sản.
Buồn nôn và đầy bụng cũng có thể xuất hiện ở người bị lạc nội mạc tử cung.
Cơ tuyến tử cung
Cơ tuyến tử cung có thể gây đau bụng kinh ngày càng tăng, kinh nhiều hoặc kéo dài và cảm giác nặng vùng bụng dưới.
Đây là một nguyên nhân dễ bị nhầm với u xơ tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung.
U xơ tử cung
Không phải tất cả u xơ đều gây đau. Tuy nhiên, tùy vị trí và kích thước, u xơ có thể gây kinh nhiều, cảm giác nặng vùng chậu hoặc đau bụng trong kỳ kinh.
Viêm vùng chậu
Viêm vùng chậu không phải nguyên nhân điển hình của đau bụng kinh nguyên phát. Tuy nhiên, nếu đau vùng bụng dưới đi kèm sốt, khí hư bất thường, đau khi quan hệ hoặc đau vùng chậu ngoài kỳ kinh, cần được khám để loại trừ tình trạng viêm nhiễm.
Làm gì khi đau bụng kinh kèm buồn nôn?
Nếu triệu chứng nhẹ và không có dấu hiệu bất thường, có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà:
- Chườm ấm vùng bụng dưới.
- Nghỉ ngơi và ngủ đủ.
- Vận động nhẹ nhàng hoặc đi bộ nếu cơ thể cho phép.
- Ăn thành nhiều bữa nhỏ nếu cảm giác buồn nôn nhiều.
- Uống đủ nước.
- Thuốc giảm đau kháng viêm có thể giúp giảm tác động của prostaglandin, nhưng nên sử dụng đúng chỉ định và lưu ý các chống chỉ định.
- Nếu đau thường xuyên hoặc ngày càng nhiều, không nên chỉ tự uống thuốc qua nhiều chu kỳ mà nên tìm nguyên nhân.
Đau bụng kinh dữ dội buồn nôn khi nào cần đi khám?
Nên đi khám nếu cơn đau ảnh hưởng đến công việc hoặc sinh hoạt. Cũng cần khám khi đau tăng dần qua các chu kỳ. Những dấu hiệu khác cần lưu ý gồm kinh ra quá nhiều, đau khi quan hệ, sốt hoặc khí hư bất thường.
Nếu đau bụng dữ dội đột ngột, choáng, ngất hoặc có khả năng đang mang thai thì cần được đánh giá sớm vì nguyên nhân có thể không phải chỉ là đau bụng kinh thông thường.
Bác sĩ có thể kiểm tra gì?
Tùy triệu chứng và tiền sử, bác sĩ có thể khám phụ khoa và chỉ định siêu âm để đánh giá tử cung, buồng trứng cũng như tìm những nguyên nhân có thể gây đau bụng kinh thứ phát.
Nếu nghi ngờ lạc nội mạc tử cung hoặc các bệnh lý khác, việc theo dõi và điều trị sẽ tùy mức độ triệu chứng, tuổi, nhu cầu sinh con và kết quả thăm khám.
BS Điệp lưu ý
Đau bụng kinh kèm buồn nôn không phải lúc nào cũng là bệnh. Tuy nhiên, đau dữ dội hoặc ngày càng tăng thì không nên bỏ qua. Việc tìm đúng nguyên nhân sẽ giúp điều trị phù hợp hơn.
Việc xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và tránh tự sử dụng thuốc kéo dài mà không biết nguyên nhân.
Tham khảo: American College of Obstetricians and Gynecologists – Painful Periods
BS Điệp CK II Sản Phụ khoa