Đau khi quan hệ ở phụ nữ là tình trạng khá thường gặp. Có người chỉ đau một vài lần, nhưng cũng có người đau kéo dài hoặc lặp lại mỗi khi quan hệ.
Cảm giác đau có thể xuất hiện ngay ở cửa âm đạo hoặc đau sâu bên trong vùng chậu. Nguyên nhân cũng rất khác nhau.
Nếu tình trạng thường xuyên tái diễn, không nên chỉ chịu đựng hoặc tự mua thuốc điều trị. Việc xác định đúng vị trí đau, nguyên nhân rất quan trọng.
Đau khi quan hệ ở phụ nữ có biểu hiện như thế nào?
Đau khi giao hợp có thể xuất hiện ở nhiều vị trí.
Một số phụ nữ cảm thấy rát hoặc đau ngay khi bắt đầu đưa vào âm đạo. Trường hợp khác lại cảm thấy đau sâu trong bụng dưới khi quan hệ.
Cơn đau có thể chỉ xảy ra ở một số tư thế. Một số trường hợp đau kéo dài cả sau khi quan hệ.
Việc mô tả rõ đau ở ngoài hay đau sâu bên trong sẽ giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân.
Những nguyên nhân thường gặp gây đau khi quan hệ
Một nguyên nhân khá thường gặp là khô âm đạo. Tình trạng này có thể liên quan đến giảm kích thích, thay đổi nội tiết, thời kỳ sau sinh, đang cho con bú hoặc giai đoạn quanh mãn kinh.
Viêm âm đạo hoặc viêm âm hộ cũng có thể gây đau, đặc biệt khi kèm theo ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc có mùi.
Một số phụ nữ bị co thắt cơ vùng sàn chậu khi có sự xâm nhập vào âm đạo. Điều này có thể làm việc quan hệ trở nên khó khăn và đau.
Nếu đau nằm sâu trong vùng chậu, bác sĩ còn cần xem xét những bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu, u nang buồng trứng hoặc tình trạng dính trong vùng chậu. Đây những nguyên nhân đã được ghi nhận liên quan đến đau khi quan hệ.
Đau khi quan hệ ở phụ nữ khi nào cần đi khám?
Nếu chỉ khó chịu nhẹ một lần và sau đó hết hoàn toàn, có thể theo dõi thêm.
Tuy nhiên, đau khi quan hệ ở phụ nữ nên được khám phụ khoa khi có một trong những biểu hiện sau:
- Đau xuất hiện nhiều lần hoặc ngày càng tăng.
- Đau sâu trong bụng dưới khi quan hệ.
- Khí hư nhiều, có mùi, ngứa hoặc rát âm đạo.
- Ra máu sau quan hệ.
- Đau bụng dưới kéo dài hoặc đau nhiều trong kỳ kinh.
- Tiểu buốt, tiểu rát hoặc khó chịu đường tiểu.
- Quan hệ khó khăn do cảm giác âm đạo co thắt hoặc rất đau.
- Đau ảnh hưởng đến sinh hoạt vợ chồng hoặc chất lượng cuộc sống.
Theo ACOG, đau khi giao hợp thường xuyên hoặc đau nhiều là lý do nên được bác sĩ sản phụ khoa đánh giá để loại trừ nguyên nhân phụ khoa.
Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì?
Trước hết, bác sĩ sẽ hỏi vị trí đau, thời điểm xuất hiện và các triệu chứng đi kèm.
Khám phụ khoa có thể giúp phát hiện viêm âm hộ, viêm âm đạo, tổn thương tại cổ tử cung hoặc vùng đau bất thường.
Nếu nghi ngờ viêm nhiễm, bác sĩ có thể lấy mẫu dịch âm đạo hoặc làm các xét nghiệm phù hợp.
Trong trường hợp đau sâu vùng chậu, siêu âm phụ khoa có thể được chỉ định để đánh giá tử cung và buồng trứng. Không phải trường hợp nào cũng cần cùng một loại xét nghiệm.
Điều trị đau khi quan hệ như thế nào?
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau, chứ không có một loại thuốc dùng chung cho tất cả trường hợp.
Nếu nguyên nhân là viêm âm đạo, cần xác định loại viêm để lựa chọn thuốc phù hợp.
Nếu liên quan đến khô âm đạo, bác sĩ sẽ đánh giá yếu tố nội tiết và các yếu tố liên quan. Một số trường hợp có thể cải thiện khi sử dụng chất bôi trơn phù hợp.
Nếu đau liên quan đến co thắt cơ sàn chậu, phương pháp điều trị sẽ khác với viêm nhiễm.
Các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu hoặc u nang buồng trứng cần được xử trí theo từng bệnh lý cụ thể.
Vì vậy, không nên thấy đau khi giao hợp rồi tự mua thuốc đặt âm đạo, đặc biệt khi chưa biết nguyên nhân.
Có thể làm gì để giảm khó chịu?
Không nên cố tiếp tục quan hệ khi đang đau nhiều.
Nếu nghi ngờ khô âm đạo, có thể sử dụng chất bôi trơn thích hợp và dành đủ thời gian cho kích thích trước khi quan hệ. ACOG cũng khuyến nghị trao đổi với bạn tình về vị trí và thời điểm xuất hiện đau.
Không nên thụt rửa sâu âm đạo hoặc tự sử dụng nhiều loại dung dịch vệ sinh khi có kích ứng.
Nếu triệu chứng tiếp tục tái phát, khám phụ khoa sẽ hữu ích hơn việc tự đổi thuốc nhiều lần.
Đau khi quan hệ không nên xem là chuyện phải chịu đựng
Đau khi quan hệ ở phụ nữ có thể chỉ liên quan đến khô âm đạo hoặc kích ứng nhẹ. Tuy nhiên, đôi khi đây lại là dấu hiệu của một bệnh lý phụ khoa cần điều trị.
Điều quan trọng là xác định đau ở đâu, xảy ra bao lâu và có triệu chứng gì đi kèm.
Nếu đau tái diễn nhiều lần, ra máu sau quan hệ, khí hư bất thường hoặc đau vùng chậu, chị em nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Xem thêm :When Sex Is Painful” của American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)