Khi nào nên đi khám vô sinh hiếm muộn? Cần chuẩn bị gì?

Khám vô sinh hiếm muộn là bước cần thiết khi hai vợ chồng mong con nhưng chưa có thai sau một thời gian quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai. Thời điểm đi khám phụ thuộc vào tuổi người vợ, thời gian mong con và tiền sử sức khỏe của cả hai.

Đi khám đúng lúc giúp xác định những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, từ đó lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Khi nào nên đi khám vô sinh hiếm muộn?

Nếu chưa có yếu tố nguy cơ đặc biệt, thời điểm nên bắt đầu đánh giá được xác định theo tuổi người vợ:

Các mốc trên áp dụng khi quan hệ đều đặn và không tránh thai. Nếu đã biết có bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, hai vợ chồng nên đi khám sớm hơn.

Những trường hợp cần khám sớm

Không cần chờ đủ các mốc trên nếu có một trong những tình trạng sau:

• Kinh nguyệt rất thưa, không đều hoặc mất kinh.
• Đã biết hoặc nghi ngờ mắc bệnh vòi trứng, bệnh tử cung hay lạc nội mạc tử cung.
• Có tiền sử viêm vùng chậu, thai ngoài tử cung hoặc phẫu thuật vùng chậu.
• Người chồng đã có bất thường tinh dịch đồ hoặc gặp khó khăn khi quan hệ, xuất tinh.
• Một trong hai người đã hoặc sắp điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, chẳng hạn hóa trị, xạ trị.

Vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát là gì?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, vô sinh được xác định khi không có thai sau ít nhất 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai.

Có hai nhóm thường được nhắc đến:

• Vô sinh nguyên phát: chưa từng có thai.
• Vô sinh thứ phát: đã từng có thai nhưng sau đó gặp khó khăn khi muốn có thai trở lại.

Như vậy, vô sinh thứ phát không chỉ xảy ra ở người đã sinh con. Người từng mang thai nhưng thai kỳ không đi đến sinh sống cũng có thể thuộc nhóm này.

Vì sao nên khám cả hai vợ chồng?

Khó có thai có thể liên quan đến người vợ, người chồng hoặc đồng thời cả hai. Vì vậy, không nên chỉ xét nghiệm cho người vợ rồi mới kiểm tra người chồng.

Ở nữ giới, những nguyên nhân có thể gặp gồm rối loạn rụng trứng, tổn thương vòi trứng, lạc nội mạc tử cung hoặc một số bất thường ở tử cung.

Ở nam giới, nguyên nhân có thể liên quan đến số lượng, khả năng di động của tinh trùng, tắc nghẽn đường dẫn tinh hoặc rối loạn xuất tinh.

Một số cặp đôi chưa tìm thấy nguyên nhân sau các xét nghiệm cơ bản. Trường hợp này cần được tư vấn tiếp dựa trên tuổi, thời gian mong con và kết quả đánh giá của cả hai.

Khám vô sinh hiếm muộn gồm những gì?

Hỏi bệnh và đánh giá ban đầu

Bác sĩ thường hỏi về thời gian mong con, chu kỳ kinh, những lần mang thai trước, tần suất quan hệ, bệnh lý đã mắc và các thuốc đang sử dụng.

Thông tin về phẫu thuật, nhiễm trùng đường sinh dục và điều trị trước đây cũng giúp định hướng xét nghiệm.

Đánh giá ở người vợ

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Siêu âm đánh giá tử cung và buồng trứng.
• Đánh giá tình trạng rụng trứng.
• Xét nghiệm nội tiết hoặc dự trữ buồng trứng khi phù hợp.
• Khảo sát độ thông vòi trứng bằng phương pháp được lựa chọn.

Không phải ai cũng cần làm toàn bộ xét nghiệm trong một lần khám. Kết quả dự trữ buồng trứng cần được diễn giải cùng tuổi và bệnh sử, không dùng riêng để kết luận một người có thể hay không thể mang thai.

Chụp tử cung vòi trứng, còn gọi là HSG, giúp khảo sát hình dạng buồng tử cung và độ thông vòi trứng. Phương pháp này không đánh giá đầy đủ mọi bệnh lý ở tử cung, buồng trứng hoặc lạc nội mạc tử cung.

Đánh giá ở người chồng

Tinh dịch đồ là xét nghiệm quan trọng trong đánh giá khả năng sinh sản nam, cung cấp thông tin về số lượng, khả năng di động và hình dạng tinh trùng.

Trước khi lấy mẫu, người chồng thường được hướng dẫn kiêng xuất tinh 2–7 ngày. Cần làm đúng hướng dẫn cụ thể của cơ sở xét nghiệm và báo chính xác thời gian kiêng xuất tinh.

Có u xơ tử cung là nguyên nhân gây vô sinh không?

Không phải mọi u xơ tử cung đều gây khó có thai. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào vị trí, kích thước và việc khối u có làm biến dạng buồng tử cung hay không.

Do đó, phát hiện u xơ không có nghĩa là phải phẫu thuật ngay. Bác sĩ cần đánh giá toàn diện cả hai vợ chồng trước khi xác định khối u có liên quan đến tình trạng hiếm muộn hay không.

Sau khi khám, có phải điều trị bằng IVF ngay không?

Không phải mọi trường hợp hiếm muộn đều cần thụ tinh trong ống nghiệm.

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể tư vấn điều chỉnh các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản, sử dụng thuốc khi có chỉ định, phẫu thuật trong trường hợp phù hợp hoặc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IUI, IVF.

Không nên tự dùng thuốc kích thích buồng trứng. Thuốc cần được chỉ định và theo dõi vì có nguy cơ quá kích buồng trứng hoặc đa thai.

Cần chuẩn bị gì trước khi đi khám vô sinh hiếm muộn?

Hai vợ chồng nên chuẩn bị:

• Kết quả siêu âm, xét nghiệm và hồ sơ điều trị trước đây.
• Ngày đầu kỳ kinh gần nhất, độ dài và tính đều đặn của chu kỳ.
• Thời gian bắt đầu mong con và thông tin về các lần mang thai trước.
• Danh sách thuốc, thực phẩm bổ sung đang dùng.
• Những câu hỏi muốn trao đổi với bác sĩ.

Nên liên hệ trước để được hướng dẫn lịch khám và chuẩn bị xét nghiệm. Thời điểm thực hiện xét nghiệm có thể khác nhau; không phải tất cả xét nghiệm nội tiết đều làm vào ngày thứ hai của chu kỳ.

Nên chọn nơi khám vô sinh hiếm muộn như thế nào?

Khi lựa chọn cơ sở thăm khám, hai vợ chồng có thể ưu tiên những tiêu chí sau:

• Có giấy phép hoạt động và phạm vi chuyên môn phù hợp.
• Đánh giá cả yếu tố nam và nữ.
• Giải thích rõ mục đích xét nghiệm, phương án điều trị và chi phí.
• Tư vấn khả năng thành công theo từng trường hợp.
• Có hướng chuyển đến chuyên khoa hoặc trung tâm hỗ trợ sinh sản khi cần.

Nên thận trọng với những lời cam kết chắc chắn có thai hoặc yêu cầu điều trị ngay khi chưa đánh giá đầy đủ.

Nếu đang băn khoăn về thời điểm đi khám, bạn có thể liên hệ Phòng khám BS Điệp – Sản Phụ khoa để trao đổi tình trạng mong con và được hướng dẫn bước thăm khám phù hợp.

Tham khảo thêm thông tin về vô sinh của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192

🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu

Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.