Khám  trước khi mang thai: Cần khám và xét nghiệm gì?

Khám trước khi mang thai giúp phát hiện sớm những vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, quá trình mang thai và sức khỏe của em bé.

Tùy tiền sử bệnh, tuổi, tình trạng sức khỏe và tiền sử gia đình, bác sĩ sẽ tư vấn những nội dung khám và xét nghiệm phù hợp cho từng cặp vợ chồng.

1. Khám trước khi mang thai gồm những gì?

Khai thác tiền sử sức khỏe của hai vợ chồng

Bác sĩ có thể hỏi về:

• Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, tim mạch, gan, thận.
• Các bệnh lý tâm thần hoặc bệnh mạn tính đang điều trị.
• Thuốc đang sử dụng, kể cả thực phẩm chức năng và thuốc không kê đơn.
• Tiền sử dị ứng thuốc.
• Tiền sử bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh trong gia đình.
• Tiền sử vô sinh, sẩy thai hoặc thai lưu.
• Tiền sử sinh con dị tật hoặc mắc bệnh di truyền.

Một số bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tuyến giáp nên được kiểm soát tốt trước khi mang thai vì chúng có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.

2. Trước khi mang thai khám phụ khoa gì ?

Đối với phụ nữ, bác sĩ có thể đánh giá:

• Chu kỳ kinh nguyệt có đều hay không.
• Tiền sử viêm nhiễm phụ khoa.
• Các bệnh lý tử cung và buồng trứng.
• Tiền sử u xơ tử cung, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung.
• Tiền sử phẫu thuật vùng chậu.
• Tiền sử mang thai và sinh con trước đây.

Khám phụ khoa hoặc siêu âm phụ khoa được chỉ định tùy từng trường hợp, không phải tất cả phụ nữ đều cần thực hiện cùng một quy trình.

Nếu người phụ nữ đến tuổi cần tầm soát ung thư cổ tử cung hoặc đã quá thời hạn tầm soát, bác sĩ cũng có thể tư vấn thực hiện xét nghiệm phù hợp trước khi mang thai.

3. Nam giới cần khám những gì?

Nam giới cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị mang thai.

Bác sĩ có thể khai thác:

• Tiền sử bệnh lý.
• Tiền sử quai bị có biến chứng viêm tinh hoàn.
• Chấn thương hoặc phẫu thuật vùng sinh dục.
• Rối loạn cương hoặc xuất tinh.
• Tiền sử vô sinh trong gia đình.
• Tiền sử sử dụng thuốc hoặc các chất có thể ảnh hưởng đến tinh trùng.

Không phải nam giới nào chuẩn bị có con cũng cần xét nghiệm tinh dịch đồ. Xét nghiệm này thường được cân nhắc khi cặp vợ chồng chậm có thai hoặc có yếu tố nguy cơ về khả năng sinh sản.

4. Những xét nghiệm trước khi mang thai có thể cần thực hiện

Tùy tình trạng của từng người, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

Công thức máu

Giúp phát hiện thiếu máu và một số bất thường về tế bào máu.

Đặc biệt, tình trạng hồng cầu nhỏ hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân có thể gợi ý cần khảo sát thêm bệnh lý huyết sắc tố như Thalassemia.

Nhóm máu và Rh

Biết nhóm máu và yếu tố Rh có thể hữu ích cho việc quản lý thai kỳ sau này.

Đường huyết

Được chỉ định đặc biệt ở phụ nữ có nguy cơ đái tháo đường, thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử rối loạn đường huyết.

Chức năng gan, thận hoặc tuyến giáp

Không nhất thiết thực hiện đại trà cho tất cả mọi người mà thường được chỉ định dựa trên tiền sử và triệu chứng.

5. Có cần xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục?

Khi tư vấn trước mang thai, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ để quyết định có cần xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục hay không.

Một số xét nghiệm có thể được cân nhắc gồm:

• HIV.
• Giang mai.
• Viêm gan B.
• Viêm gan C trong những trường hợp phù hợp.
• Chlamydia.
• Lậu.

Việc xét nghiệm không nhất thiết giống nhau cho tất cả các cặp vợ chồng mà cần dựa trên tiền sử và yếu tố nguy cơ.

6. Trước khi mang thai có cần kiểm tra khả năng miễn dịch ?

Đây là một phần quan trọng của tư vấn tiền thai.

Đặc biệt, người phụ nữ nên được xem lại tình trạng tiêm chủng và khả năng miễn dịch với một số bệnh như Rubella.

Nhiễm Rubella trong thai kỳ, đặc biệt ở giai đoạn sớm, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho thai nhi. Vì vậy nên kiểm tra tình trạng tiêm chủng và hoàn tất tiêm phòng cần thiết trước khi mang thai.

7. Khám trước khi mang thai có cần sàng lọc gen ?

Sàng lọc người mang gen là xét nghiệm nhằm xác định một người khỏe mạnh có mang biến thể gen liên quan đến một số bệnh di truyền hay không.

Thời điểm trước khi mang thai rất thuận lợi để thực hiện tư vấn và sàng lọc vì nếu phát hiện một người mang gen bệnh, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm người bạn đời và tư vấn nguy cơ cho con.

Một số bệnh có thể được cân nhắc sàng lọc tùy tiền sử gia đình, nguồn gốc dân số và loại xét nghiệm đang được sử dụng, ví dụ:

• Thalassemia và các bệnh lý huyết sắc tố.
• Teo cơ tủy sống – SMA.
• Xơ nang – cystic fibrosis.
• Một số bệnh di truyền lặn khác trong các gói sàng lọc mở rộng.

Sàng lọc Thalassemia và các bệnh lý huyết sắc tố đặc biệt có ý nghĩa trong tư vấn sinh sản. Các hướng dẫn quốc tế hiện nay cũng khuyến nghị cung cấp sàng lọc bệnh lý huyết sắc tố cho người chuẩn bị mang thai hoặc ở lần khám thai đầu tiên nếu chưa từng được đánh giá.

8. Nếu cả hai vợ chồng cùng mang gen bệnh thì sao?

Đối với một bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, nếu cả bố và mẹ đều mang biến thể gây bệnh của cùng một bệnh, trong mỗi lần mang thai có thể có:

• 25% khả năng con mắc bệnh.
• 50% khả năng con là người mang gen giống bố hoặc mẹ.
• 25% khả năng con không mang biến thể đó.

Tuy nhiên, tỷ lệ này không áp dụng cho tất cả các bệnh di truyền.

Các bệnh di truyền trội, liên kết nhiễm sắc thể X, bệnh ty thể hoặc các kiểu di truyền khác có cách tính nguy cơ khác nhau. Vì vậy khi phát hiện biến thể gen, kết quả cần được bác sĩ hoặc chuyên gia di truyền giải thích cụ thể.

9. Xét nghiệm sàng lọc gen âm tính có đảm bảo con hoàn toàn không mắc bệnh di truyền?

Không.

Kết quả âm tính chỉ làm giảm khả năng người được xét nghiệm mang các biến thể mà xét nghiệm có khả năng phát hiện.

Không có xét nghiệm sàng lọc người mang gen nào phát hiện được tất cả các bệnh hoặc tất cả các biến thể di truyền. Do đó vẫn tồn tại một mức “nguy cơ còn lại” sau khi kết quả sàng lọc âm tính.

10. Khám trước khi mang thai nên bổ sung acid folic

Phụ nữ có khả năng mang thai được khuyến cáo bổ sung khoảng 400 microgam acid folic mỗi ngày, đặc biệt trước khi có thai và trong giai đoạn đầu thai kỳ, nhằm giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

Một số phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao có thể cần liều khác và nên được bác sĩ tư vấn riêng.

11. Khám trước khi mang thai làm lúc nào ?

Hai vợ chồng có thể chủ động đi khám ngay khi có kế hoạch sinh con.

Đặc biệt nên được tư vấn trước mang thai nếu người phụ nữ:

• Từ 35 tuổi trở lên.
• Có bệnh mạn tính.
• Đang sử dụng thuốc lâu dài.
• Có kinh nguyệt không đều.
• Có tiền sử sẩy thai hoặc thai lưu.
• Từng sinh con mắc dị tật hoặc bệnh di truyền.
• Gia đình hai bên có người mắc bệnh di truyền.
• Hai vợ chồng có quan hệ huyết thống.
• Đã cố gắng có thai nhưng chưa thành công.

Khám trước khi mang thai không phải là “làm càng nhiều xét nghiệm càng tốt

Mục tiêu của khám sức khỏe trước khi mang thai là lựa chọn đúng những vấn đề cần đánh giá cho từng cặp vợ chồng, chứ không phải thực hiện một gói xét nghiệm giống nhau cho tất cả mọi người.

Một buổi tư vấn tiền thai tốt cần kết hợp đánh giá sức khỏe tổng quát, bệnh lý phụ khoa – sinh sản, thuốc đang sử dụng, tiêm chủng, tiền sử gia đình và nguy cơ bệnh di truyền.

Việc phát hiện và xử lý các yếu tố nguy cơ trước khi có thai giúp hai vợ chồng chủ động hơn trong kế hoạch mang thai và theo dõi thai kỳ sau này.

GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192

THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192

🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu

Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.