Tiêm vắc xin HPV là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiều bệnh lý do virus HPV gây ra, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ vẫn còn băn khoăn: Nên tiêm HPV ở tuổi nào? Đã quan hệ tình dục có tiêm được không? Cần tiêm 2 hay 3 mũi? HPV dương tính có còn tiêm được không?
Bài viết dưới đây giúp phụ nữ hiểu đúng về hiệu quả, đối tượng, lịch tiêm và những lưu ý cần biết khi tiêm vắc xin HPV.
1. Vắc xin HPV là gì?
HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus gồm nhiều týp khác nhau. Một số týp HPV nguy cơ cao có thể gây ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, âm hộ, hậu môn và một số loại ung thư khác.
Đặc biệt, HPV 16 và HPV 18 liên quan đến phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung.
HPV chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc da và niêm mạc trong quan hệ tình dục. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV không gây triệu chứng và có thể tự được hệ miễn dịch kiểm soát.
Tuy nhiên, nhiễm kéo dài một số týp HPV nguy cơ cao có thể dẫn đến tổn thương tiền ung thư, sau đó tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp.
Vắc xin HPV giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại các týp HPV có trong vắc xin, từ đó giảm nguy cơ nhiễm HPV mới và các bệnh lý liên quan.
Vắc xin không chứa virus HPV sống có khả năng gây nhiễm bệnh.
2. Tiêm vắc xin HPV có tác dụng gì?
Tiêm vắc xin HPV giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh do HPV gây ra, bao gồm:
- Ung thư cổ tử cung.
- Một số ung thư âm hộ và âm đạo.
- Ung thư hậu môn.
- Một số tổn thương tiền ung thư liên quan HPV.
- Sùi mào gà do những týp HPV có trong vắc xin gây ra.
Hiện nay, Gardasil 9 là vắc xin phòng 9 týp HPV gồm:
6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58.
Trong đó:
- HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58 là các týp nguy cơ cao liên quan đến ung thư.
- HPV 6 và 11 thường liên quan đến sùi mào gà.
Cần lưu ý: Tiêm HPV là biện pháp dự phòng, không phải phương pháp điều trị nhiễm HPV hoặc ung thư cổ tử cung đã hình thành.
3. Tiêm vắc xin HPV ở độ tuổi nào tốt nhất?
Vắc xin HPV mang lại lợi ích phòng ngừa cao nhất khi được tiêm trước khi cơ thể tiếp xúc với virus, đặc biệt trước khi bắt đầu quan hệ tình dục.
Trẻ từ 9–14 tuổi
Đây là nhóm tuổi được ưu tiên tiêm HPV vì đáp ứng miễn dịch tốt và khả năng chưa phơi nhiễm HPV cao.
Theo WHO, trẻ gái từ 9–14 tuổi là nhóm mục tiêu ưu tiên trong chương trình tiêm chủng HPV.
Người từ 15–26 tuổi
Người chưa tiêm hoặc chưa hoàn thành lịch tiêm HPV nên được tư vấn tiêm bù khi phù hợp.
Ngay cả khi đã quan hệ tình dục, người trong nhóm tuổi này vẫn có thể có lợi ích từ vắc xin.
Người từ 27–45 tuổi
Tại Việt Nam, Gardasil 9 đã được cấp phép sử dụng cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.
Tuy nhiên, việc được cấp phép không có nghĩa tất cả người từ 27–45 tuổi đều cần tiêm như nhau.
Lợi ích của vắc xin phụ thuộc vào nguy cơ phơi nhiễm HPV mới, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe từng người.
Người trong nhóm tuổi này nên trao đổi với nhân viên y tế để quyết định việc tiêm phù hợp.
4. Lịch tiêm vắc xin HPV gồm mấy mũi?
Lịch tiêm phụ thuộc vào loại vắc xin, tuổi khi bắt đầu tiêm và tình trạng miễn dịch.
Đối với Gardasil 9 theo hướng dẫn sử dụng được phê duyệt tại Việt Nam, lịch tiêm thông thường như sau:
Người bắt đầu tiêm từ 9 đến 14 tuổi
Có thể sử dụng lịch 2 mũi:
- Mũi 1: Ngày bắt đầu tiêm.
- Mũi 2: Thường cách mũi đầu khoảng 6–12 tháng.
Theo hướng dẫn sử dụng tại Việt Nam, mũi thứ hai có thể được tiêm trong khoảng tháng thứ 5 đến tháng thứ 13 sau mũi đầu tiên.
Nếu mũi thứ hai được tiêm trước khi đủ 5 tháng kể từ mũi đầu, cần bổ sung mũi thứ ba.
Lịch 3 mũi cũng có thể được sử dụng khi có chỉ định phù hợp.
Người bắt đầu tiêm từ 15 đến 45 tuổi
Theo hướng dẫn sử dụng Gardasil 9 tại Việt Nam, lịch thông thường gồm 3 mũi:
- Mũi 1: Tháng 0.
- Mũi 2: Tháng thứ 2.
- Mũi 3: Tháng thứ 6.
Người suy giảm miễn dịch, bao gồm người nhiễm HIV, cần được đánh giá riêng để lựa chọn phác đồ thích hợp.
Lưu ý: WHO cũng có những khuyến cáo về lịch tiêm ít liều hơn trong các chương trình y tế công cộng. Không nên tự ý áp dụng lịch một liều thay cho lịch tiêm của loại vắc xin đang sử dụng mà chưa có hướng dẫn phù hợp tại Việt Nam.
Nếu tiêm trễ lịch, không nên tự quyết định tiêm lại từ đầu. Hãy mang sổ tiêm chủng đến cơ sở tiêm để được xác định các mũi cần hoàn thành.
5. Đã quan hệ tình dục có tiêm vắc xin HPV được không?
Có. Đã quan hệ tình dục không phải là chống chỉ định tiêm vắc xin HPV.
Một người đã quan hệ có thể từng tiếp xúc với một hoặc nhiều týp HPV, nhưng không có nghĩa đã nhiễm tất cả các týp có trong vắc xin.
Vì vậy, người đã quan hệ vẫn có thể được bảo vệ trước những týp HPV mà cơ thể chưa nhiễm.
Tuy nhiên, vắc xin không điều trị nhiễm HPV đã có từ trước.
Người đã quan hệ tình dục nên được tư vấn tiêm theo độ tuổi và nguy cơ cá nhân.
Xem thêm: Đã quan hệ rồi có tiêm HPV được không?
6. HPV dương tính có cần tiêm vắc xin không?
Xét nghiệm HPV dương tính cho biết người được xét nghiệm có nhiễm một hoặc nhiều týp HPV được phát hiện bởi xét nghiệm.
HPV dương tính không đồng nghĩa đã mắc ung thư cổ tử cung.
Người đã nhiễm HPV vẫn có thể được xem xét tiêm vắc xin nếu phù hợp với độ tuổi và chỉ định, vì vắc xin có thể phòng những týp HPV khác chưa nhiễm.
Tuy nhiên, cần hiểu rõ:
- Vắc xin không làm HPV hiện có biến mất.
- Vắc xin không điều trị tổn thương tiền ung thư.
- Tiêm vắc xin không thay thế việc theo dõi HPV dương tính hoặc kết quả tế bào học bất thường.
Người có HPV dương tính cần được bác sĩ đánh giá nguy cơ và hướng dẫn tái khám, xét nghiệm hoặc soi cổ tử cung khi có chỉ định.
Không cần làm xét nghiệm HPV hoặc Pap smear chỉ nhằm quyết định có đủ điều kiện tiêm vắc xin hay không.
7. Tiêm HPV có cần kiêng quan hệ tình dục không?
Thông thường, việc tiêm vắc xin HPV không bắt buộc phải kiêng quan hệ tình dục trong suốt thời gian tiêm.
Tuy nhiên, cần lưu ý:
- Vắc xin không tạo khả năng bảo vệ đầy đủ ngay sau mũi đầu.
- Người đang tiêm vẫn có nguy cơ nhiễm HPV khi quan hệ.
- Bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác nhưng không bảo vệ tuyệt đối.
Người có bệnh lý phụ khoa hoặc triệu chứng bất thường cần được đánh giá riêng.
Xem thêm: Đang tiêm HPV có được quan hệ không?
8. Những trường hợp cần lưu ý trước khi tiêm HPV
Phụ nữ đang mang thai
Vắc xin HPV không được khuyến cáo sử dụng trong thời kỳ mang thai.
Nếu phát hiện mang thai khi đang tiêm dở liệu trình, nên hoãn các mũi còn lại đến sau khi kết thúc thai kỳ.
Nếu đã tiêm một mũi rồi mới phát hiện mang thai, không có chỉ định chấm dứt thai kỳ chỉ vì đã tiêm vắc xin HPV. Người bệnh nên thông báo với bác sĩ để được tư vấn.
Không bắt buộc xét nghiệm thai thường quy trước mỗi mũi tiêm HPV.
Phụ nữ đang cho con bú
Gardasil 9 có thể được sử dụng trong thời gian cho con bú theo hướng dẫn sản phẩm.
Người từng bị dị ứng nặng
Người từng có phản ứng phản vệ với mũi HPV trước đó hoặc có dị ứng nặng với thành phần vắc xin cần được đánh giá trước khi tiêm.
Người đang bị bệnh cấp tính
Nếu đang mắc bệnh cấp tính mức độ vừa hoặc nặng, cơ sở tiêm chủng có thể đề nghị hoãn tiêm đến khi sức khỏe ổn định.
Các bệnh nhẹ như cảm lạnh nhẹ thường không phải lý do bắt buộc phải hoãn tiêm.
9. Tác dụng phụ sau tiêm vắc xin HPV
Phần lớn phản ứng sau tiêm HPV là nhẹ và tự cải thiện.
Các biểu hiện có thể gặp gồm:
- Đau, sưng hoặc đỏ tại vị trí tiêm.
- Đau đầu.
- Mệt mỏi.
- Sốt nhẹ.
- Buồn nôn.
- Chóng mặt hoặc ngất liên quan đến thủ thuật tiêm.
Người được tiêm nên ngồi hoặc nằm khi tiêm và được theo dõi tại cơ sở tiêm chủng, thông thường ít nhất 15 phút để hạn chế nguy cơ chấn thương nếu ngất.
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng rất hiếm gặp nhưng có thể xảy ra.
Nếu xuất hiện khó thở, phù môi hoặc lưỡi, nổi mề đay lan nhanh, tụt huyết áp hoặc ngất kéo dài sau tiêm, cần được cấp cứu ngay.
Hiện không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy vắc xin HPV gây vô sinh ở phụ nữ.
10. Đã tiêm đủ HPV có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?
Vẫn cần.
Vắc xin HPV làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh do những týp HPV có trong vắc xin nhưng không bảo vệ trước toàn bộ các týp HPV nguy cơ cao.
Vì vậy, phụ nữ đã tiêm đủ vắc xin vẫn cần được sàng lọc ung thư cổ tử cung theo độ tuổi, tiền sử bệnh và hướng dẫn chuyên môn.
Các phương pháp sàng lọc có thể bao gồm:
- Xét nghiệm HPV nguy cơ cao.
- Xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear hoặc tế bào nhúng dịch).
- Các phương pháp khác theo hướng dẫn chuyên môn và điều kiện thực hiện.
Lịch sàng lọc không giống lịch tiêm vắc xin.
Xem thêm: 5 cách phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả phụ nữ nên biết
11. Những câu hỏi thường gặp về tiêm vắc xin HPV
Tiêm HPV có phải tiêm nhắc lại hằng năm không?
Không. Vắc xin HPV không có lịch tiêm nhắc lại hằng năm như vắc xin cúm.
Sau khi hoàn thành phác đồ phù hợp, hiện chưa có khuyến cáo tiêm nhắc định kỳ cho tất cả mọi người.
Đã tiêm đủ Gardasil trước đây có cần tiêm lại Gardasil 9 không?
Người đã hoàn thành đầy đủ một phác đồ HPV được công nhận thường không cần tiêm lại thường quy chỉ để chuyển sang Gardasil 9.
Việc tiêm bổ sung có thể được trao đổi riêng theo tiền sử tiêm chủng và hướng dẫn áp dụng.
Nam giới có cần tiêm HPV không?
Có thể có lợi ích. HPV không chỉ liên quan đến ung thư cổ tử cung mà còn gây sùi mào gà, tổn thương tiền ung thư và một số ung thư ở nam giới.
Gardasil 9 tại Việt Nam được cấp phép cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.
Có cần xét nghiệm HPV trước khi tiêm không?
Không cần xét nghiệm HPV thường quy chỉ để quyết định tiêm chủng.
Tuy nhiên, người có triệu chứng phụ khoa hoặc đến tuổi sàng lọc vẫn cần được khám, xét nghiệm theo chỉ định riêng.
Vắc xin HPV có được tiêm miễn phí không?
Từ ngày 1/7/2026, bệnh do virus HPV thuộc danh mục bệnh sử dụng vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng theo Thông tư 13/2026/TT-BYT.
Tuy nhiên, việc triển khai tiêm HPV miễn phí phụ thuộc lộ trình và kế hoạch tại từng địa phương.
Phụ huynh nên liên hệ trạm y tế hoặc cơ sở tiêm chủng địa phương để biết đối tượng và thời điểm được áp dụng.
Phòng khám BS Điệp có tiêm vắc xin HPV không?
Phòng khám BS Điệp hiện không thực hiện dịch vụ tiêm vắc xin HPV.
Người có nhu cầu tiêm nên đến cơ sở tiêm chủng được cấp phép để được tư vấn và thực hiện tiêm an toàn.
12. Lời khuyên của bác sĩ
Tiêm vắc xin HPV là biện pháp chủ động giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh liên quan HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung.
Hiệu quả phòng ngừa tốt nhất khi tiêm ở độ tuổi phù hợp, trước khi tiếp xúc với virus.
Người đã quan hệ tình dục hoặc đã từng nhiễm HPV vẫn có thể được xem xét tiêm, nhưng cần hiểu rằng vắc xin không có tác dụng điều trị HPV đã nhiễm.
Điều quan trọng là kết hợp tiêm vắc xin khi phù hợp với sàng lọc ung thư cổ tử cung đúng lịch và theo dõi những kết quả bất thường.
Nếu có ra máu sau quan hệ, ra máu bất thường, khí hư kéo dài hoặc kết quả HPV/Pap bất thường, phụ nữ nên đến khám phụ khoa để được đánh giá nguyên nhân.
Thông tin liên hệ
PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
BS Ngọc Điệp – Chuyên khoa II Sản Phụ khoa
Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh.
Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
Website: https://sanphukhoatudu-bsdiep.com
Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
Zalo OA: Phòng khám BS Điệp
Tài liệu tham khảo:
- MSD Việt Nam – Hướng dẫn sử dụng Gardasil 9 được phê duyệt tại Việt Nam.
- WHO – Human Papillomavirus Vaccines, Position Paper.
- CDC – HPV Vaccination Recommendations.
- Bộ Y tế Việt Nam – Thông tư 13/2026/TT-BYT về hoạt động tiêm chủng.
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và tư vấn tiêm chủng trực tiếp.

