Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ thường được thực hiện ở tuần 24–28 bằng xét nghiệm máu.
Với nghiệm pháp dung nạp glucose 75 g, mẹ bầu cần nhịn ăn ít nhất 8 giờ và lấy máu lúc đói, sau uống glucose 1 giờ và 2 giờ. Xét nghiệm nước tiểu không thay thế được phương pháp này. [1, 2, 3]
Xét nghiệm tiểu đường thai kỳ khi nào
Nếu chưa được chẩn đoán đái tháo đường, mẹ bầu thường được kiểm tra ở tuần 24–28.
Bệnh thường không có triệu chứng rõ, vì vậy vẫn cần xét nghiệm theo lịch dù mẹ cảm thấy khỏe, không ăn nhiều đồ ngọt hoặc tăng cân ít. [1, 4]
Ngay từ lần khám thai đầu, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ và cân nhắc xét nghiệm sớm để phát hiện đái tháo đường chưa được chẩn đoán trước đó.
Cần báo bác sĩ nếu từng mắc tiểu đường thai kỳ, có đường huyết tăng, thừa cân béo phì, hoặc cha mẹ, anh chị em ruột mắc đái tháo đường. [2, 4]
Kết quả đầu thai kỳ bình thường không có nghĩa là được bỏ lần kiểm tra tuần 24–28. Loại xét nghiệm và cách diễn giải trong giai đoạn sớm cần do bác sĩ lựa chọn theo từng trường hợp. [2]
Vì sao xét nghiệm nước tiểu không đủ để chẩn đoán xét nghiệm tiểu đường thai kỳ
Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ dựa vào đường huyết.
Có đường trong nước tiểu là dấu hiệu cần được đánh giá thêm, nhưng chưa đủ để kết luận mắc bệnh. Ngược lại, nước tiểu không có đường cũng không loại trừ tiểu đường thai kỳ. [1, 3]
Mẹ bầu vẫn có thể cần xét nghiệm nước tiểu vì những mục đích khác khi khám thai.
Tuy nhiên, không nên dùng kết quả đó để bỏ qua xét nghiệm đường huyết hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose đã được chỉ định. [3]
Chuẩn bị trước nghiệm pháp dung nạp glucose 75 g
Ăn uống bình thường trong những ngày trước xét nghiệm; không cố nhịn ăn hoặc cắt tinh bột để làm kết quả thấp xuống.
Nhịn ăn ít nhất 8 giờ trước lấy máu, theo giờ hẹn của cơ sở xét nghiệm.
Trong thời gian nhịn ăn chỉ uống nước lọc; không uống sữa, cà phê, trà có đường hoặc nước trái cây.
Báo các thuốc đang dùng và tình trạng đang ốm, sốt hoặc nôn nhiều. Không tự ý ngừng thuốc; hỏi cơ sở xét nghiệm về việc uống thuốc vào buổi sáng.
Sắp xếp khoảng 2–3 giờ tại cơ sở y tế và có thể mang theo đồ ăn để dùng sau khi hoàn tất. [1, 5]
Quy trình xét nghiệm tiểu đường thai kỳ diễn ra thế nào
Với quy trình một bước sử dụng 75 g glucose, nhân viên y tế thường thực hiện: [2, 5]
Lấy mẫu máu tĩnh mạch khi đói.
Cho uống dung dịch chứa 75 g glucose, đúng lượng và thời gian hướng dẫn.
Lấy máu sau uống glucose 1 giờ và 2 giờ.
Trong lúc chờ, mẹ ngồi nghỉ, không ăn và không vận động nhiều; uống nước lọc theo hướng dẫn.
Nếu nôn sau uống glucose hoặc cảm thấy khó chịu, báo ngay nhân viên y tế. Khi nôn, nghiệm pháp thường phải dừng và được sắp xếp lại hoặc lựa chọn cách đánh giá phù hợp. [5]
Một số cơ sở áp dụng quy trình hai bước, sàng lọc bằng 50 g glucose rồi làm nghiệm pháp 100 g nếu cần.
Vì quy trình và ngưỡng đọc khác nhau, mẹ cần biết mình đang được làm loại xét nghiệm nào. [1, 2]
Cách đọc kết quả nghiệm pháp 75 g glucose
Bảng dưới dành cho glucose huyết tương tĩnh mạch trong nghiệm pháp 75 g, thường làm ở tuần 24–28. Các mốc cần chú ý là: [6]
| Thời điểm lấy máu | Ngưỡng mmol/L | Tương đương mg/dL |
| Lúc đói | ≥ 5,1 | ≥ 92 |
| Sau uống glucose 1 giờ | ≥ 10,0 | ≥ 180 |
| Sau uống glucose 2 giờ | ≥ 8,5 | ≥ 153 |
Chỉ cần một giá trị bằng hoặc cao hơn ngưỡng đã là bất thường theo tiêu chuẩn một bước.
Không cần cả ba chỉ số cùng tăng. Ví dụ, kết quả lần lượt là 4,7 – 10,2 – 7,6 mmol/L vẫn đạt tiêu chuẩn tiểu đường thai kỳ vì chỉ số sau 1 giờ tăng. [6]
Nếu đường huyết đói từ 7,0 mmol/L hoặc sau 2 giờ từ 11,1 mmol/L, bác sĩ cần đánh giá theo nhóm đái tháo đường phát hiện trong thai kỳ, thay vì chỉ xem là tiểu đường thai kỳ thông thường.
Bác sĩ sẽ xem xét việc xác nhận chẩn đoán và điều trị phù hợp. [6]
Các ngưỡng trên dùng để chẩn đoán; không phải mục tiêu theo dõi đường huyết hằng ngày sau khi đã mắc bệnh. [7]
Nếu kết quả cao thì mẹ bầu cần làm gì
Mang đầy đủ kết quả cho bác sĩ khám thai để được hướng dẫn chế độ ăn, vận động và theo dõi đường huyết.
Không nên tự cắt bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc nhịn ăn vì vẫn cần đủ dinh dưỡng cho mẹ và thai.
Một số trường hợp kiểm soát được bằng thay đổi lối sống; những trường hợp khác cần dùng thuốc, thường ưu tiên insulin khi có chỉ định. [7, 8]
Kiểm soát đường huyết giúp giảm nguy cơ thai lớn, khó sinh, tiền sản giật và hạ đường huyết ở trẻ sau sinh.
Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ không đồng nghĩa chắc chắn phải mổ lấy thai. Cách sinh còn phụ thuộc tình trạng mẹ, thai và đánh giá sản khoa. [4]
Đọc thêm: Tiền sản giật không phù: 5 dấu hiệu mẹ bầu dễ bỏ qua
Theo dõi tăng trưởng thai: Cân nặng thai nhi trên siêu âm có chính xác không
Sau sinh có cần xét nghiệm lại không
Có.
Theo khuyến cáo ADA 2026, phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ nên làm nghiệm pháp 75 g glucose sau sinh 4–12 tuần.
Kết quả lúc này được đọc theo tiêu chuẩn người không mang thai, không dùng bảng ngưỡng ở trên. [8]
Ngay cả khi kết quả sau sinh bình thường, vẫn cần kiểm tra đái tháo đường định kỳ mỗi 1–3 năm, hoặc sớm hơn theo nguy cơ và chỉ định. Nên trao đổi với bác sĩ trước lần mang thai tiếp theo. [8]
Những câu hỏi thường gặp
Đường huyết đói bình thường có cần uống glucose không
Vẫn có thể cần. Một số mẹ có đường huyết đói bình thường nhưng chỉ số sau uống glucose tăng.
Một kết quả đường huyết đói riêng lẻ không thay thế đầy đủ nghiệm pháp đã được chỉ định. [2]
HbA1c hoặc máy đo đường huyết tại nhà có thay nghiệm pháp không
Không tự thay thế. HbA1c có vai trò trong một số tình huống, nhất là đánh giá sớm, nhưng không dùng đơn độc để thay nghiệm pháp chẩn đoán tiểu đường thai kỳ ở tuần 24–28.
Máy đo tại nhà chủ yếu hỗ trợ theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ. [2, 7]
Đã quá 28 tuần mà chưa xét nghiệm thì làm gì
Liên hệ bác sĩ đang theo dõi thai để được bố trí kiểm tra phù hợp. Không nên tự bỏ xét nghiệm vì nghĩ đã qua thời điểm, cũng không tự uống đường rồi đo bằng máy cá nhân.
Nghiệm pháp 75 g có bắt buộc làm tại phòng khám đang theo dõi thai không
Không bắt buộc. Có thể làm tại cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện đúng quy trình, sau đó mang kết quả về bác sĩ khám thai.
Cần hỏi trước lịch xét nghiệm, thời gian nhịn ăn và chi phí; không tự pha nước đường làm ở nhà.
Mẹ bầu nên mang sổ khám thai và các kết quả xét nghiệm trước đó.
Gọi trước để được hướng dẫn nơi và thời điểm thực hiện nghiệm pháp phù hợp, vì xét nghiệm thường làm buổi sáng sau nhịn ăn.
GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192
🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu
Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ
Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.
Tài liệu tham khảo
[1] NIDDK — Tests & Diagnosis for Gestational Diabetes [2] ADA — Diagnosis and Classification of Diabetes, Standards of Care 2026 [3] NICE — Diabetes in pregnancy, NG3, mục 1.2 [4] NHS — Gestational diabetes [5] Wrightington, Wigan and Leigh NHS — Oral Glucose Tolerance Test [6] WHO — Assessment for nutrition-related disorders in women during pregnancy [7] NIDDK — Managing & Treating Gestational Diabetes [8] ADA — Management of Diabetes in Pregnancy, Standards of Care 2026