Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (FGR): Nguyên nhân, chẩn đoán và theo dõi

1. Định nghĩa thai chậm tăng trưởng FGR

Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (FGR – Fetal Growth Restriction), trước đây thường gọi là IUGR, là tình trạng thai không đạt được tiềm năng tăng trưởng như mong đợi. Trên siêu âm, FGR thường được xác định khi cân nặng thai ước tính (EFW) hoặc chu vi bụng (AC) dưới bách phân vị thứ 10 theo tuổi thai.

Không phải tất cả thai có cân nặng nhỏ đều là thai chậm tăng trưởng. Một số thai nhỏ do cơ địa nhưng vẫn khỏe mạnh. Vì vậy bác sĩ cần đánh giá thêm tốc độ tăng trưởng của thai, lượng nước ối và đặc biệt là siêu âm Doppler động mạch rốn để đánh giá tuần hoàn nhau thai.

2. Nguyên nhân thai chậm tăng trưởng FGR

a. Nguyên nhân từ mẹ

• Mẹ bị tăng huyết áp, tiền sản giật, bệnh thận, bệnh lý mạch máu, suy dinh dưỡng nặng hoặc một số bệnh mạn tính khác.

b. Nguyên nhân từ nhau thai

• Bất thường hoặc suy chức năng nhau thai làm giảm lượng oxy và chất dinh dưỡng đến thai.”

c. Nguyên nhân từ thai

• Bất thường nhiễm sắc thể.

• Nhiễm trùng bào thai (CMV, toxoplasma, rubella…).

• Dị tật bẩm sinh.

3. Chẩn đoán thai chậm tăng trưởng

• Chẩn đoán và theo dõi thai chậm tăng trưởng trong tử cung

  • Đo bề cao tử cung: có thể giúp sàng lọc thai có kích thước nhỏ hơn dự kiến.
  • Siêu âm thai: đánh giá cân nặng thai ước tính, chu vi bụng, các chỉ số sinh trắc học và lượng nước ối.
  • Theo dõi tốc độ tăng trưởng: siêu âm nhiều lần giúp đánh giá thai có tiếp tục tăng trưởng phù hợp hay không.
  • Siêu âm Doppler động mạch rốn: rất quan trọng khi đã chẩn đoán FGR, giúp đánh giá tình trạng tuần hoàn giữa nhau thai và thai.
  • Xét nghiệm hoặc chẩn đoán di truyền: chỉ định tùy từng trường hợp, đặc biệt khi FGR xuất hiện sớm hoặc kèm bất thường hình thái thai.

4. Theo dõi thai chậm tăng trưởng trong thai kỳ

Hiện chưa có phương pháp điều trị triệt để, chủ yếu là theo dõi chặt chẽ và can thiệp kịp thời để giảm nguy cơ cho thai nhi.

• Siêu âm định kỳ để đánh giá cân nặng, tăng trưởng và dòng máu nhau thai.

• Theo dõi tim thai thường xuyên (bằng máy monitor).

• Kiểm soát tốt bệnh nền của mẹ (đường huyết, huyết áp…).

• Nhập viện và chấm dứt thai kỳ sớm nếu có dấu hiệu bất thường hoặc thai đạt 37 tuần.

• Hình thức sinh (sanh thường hay mổ) tùy theo tình trạng sức khỏe của mẹ và thai.

• Sau sinh, trẻ cần được theo dõi đặc biệt tại khoa dưỡng nhi trước khi về với mẹ.

Tóm tắt

Thai chậm tăng trưởng trong tử cung là tình trạng nguy cơ cao cần được phát hiện sớm, theo dõi sát và can thiệp kịp thời nhằm bảo đảm an toàn cho thai nhi và mẹ.

Nguồn Society for Maternal-Fetal Medicine – Diagnosis and management of fetal growth restriction.

THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192

🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu

Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp