Trong thai kỳ, nhiều mẹ bầu cảm thấy bụng đột nhiên căng cứng hoặc co lại trong một khoảng thời gian ngắn. Đây thường được gọi là cơn gò tử cung khi mang thai.

Không phải cơn gò nào cũng đồng nghĩa với chuyển dạ. Có những cơn gò sinh lý hoàn toàn bình thường, nhưng cũng có trường hợp cơn gò là dấu hiệu của dọa sinh non, chuyển dạ sinh non hoặc chuyển dạ thật sự.

Vì vậy, điều quan trọng là thai phụ cần biết cách nhận biết đặc điểm của cơn gò và những dấu hiệu cần đến cơ sở y tế.

Cơn gò tử cung là gì?

Tử cung được cấu tạo chủ yếu bởi cơ. Khi các sợi cơ tử cung co lại, thai phụ có thể cảm thấy bụng căng hoặc cứng lên, sau đó mềm trở lại.

Trong thai kỳ, cơn gò có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân và không phải lúc nào cũng nguy hiểm.

Có thể chia thành ba tình huống thường gặp:

• Cơn gò sinh lý Braxton Hicks.
• Cơn gò xuất hiện trước 37 tuần, cần lưu ý nguy cơ sinh non.
• Cơn gò chuyển dạ thật sự khi thai đã gần hoặc đủ tháng.

1. Cơn gò tử cung sinh lý Braxton Hicks

Braxton Hicks thường được gọi là cơn gò tập. Đây là hiện tượng thường gặp trong thai kỳ.

Cơn gò có thể làm bụng căng cứng và đôi khi gây khó chịu, nhưng thường không làm cổ tử cung mở dần như trong chuyển dạ thật sự.

Đặc điểm thường gặp của cơn gò sinh lý

Cơn gò thường:

• Không đều.
• Không theo một chu kỳ ổn định.
• Không ngày càng gần nhau.
• Không tăng dần rõ rệt về cường độ.
• Có thể giảm khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế.
• Có thể giảm sau khi uống đủ nước.
• Thường gây cảm giác bụng căng hoặc cứng trong thời gian ngắn.

Một số mẹ bầu cảm nhận Braxton Hicks rõ hơn khi hoạt động nhiều, mệt hoặc vào cuối ngày.

Nếu nghỉ ngơi, uống nước hoặc thay đổi tư thế mà cơn gò giảm hoặc biến mất thì nhiều khả năng đây là gò sinh lý. Tuy nhiên, đôi khi chỉ thăm khám cổ tử cung mới có thể xác định chắc chắn có chuyển dạ hay không.

2.Cơn gò tử cung trước 37 tuần có nguy hiểm không?

Nếu thai chưa đủ 37 tuần mà xuất hiện các cơn gò thường xuyên hoặc có những triệu chứng bất thường kèm theo, thai phụ không nên chủ quan.

Các dấu hiệu cảnh báo chuyển dạ sinh non có thể gồm:

• Cơn gò hoặc cảm giác tử cung căng cứng xuất hiện thường xuyên.
• Đau bụng dưới giống đau bụng kinh.
• Cảm giác nặng hoặc tăng áp lực vùng chậu.
• Đau lưng dưới âm ỉ kéo dài.
• Dịch âm đạo tăng nhiều hoặc thay đổi tính chất.
• Dịch âm đạo có nước, nhầy hoặc lẫn máu.
• Rỉ nước hoặc chảy nước âm đạo nghi ngờ vỡ ối.

Chuyển dạ sinh non không được chẩn đoán chỉ dựa vào cảm giác có cơn gò. Bác sĩ cần đánh giá xem có thay đổi cổ tử cung như xóa hoặc mở cổ tử cung hay không.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non

Nguy cơ có thể cao hơn ở một số thai phụ như:

• Đã từng sinh non.
• Đa thai.
• Một số bất thường ở tử cung hoặc cổ tử cung.
• Một số trường hợp cổ tử cung ngắn hoặc hở eo cổ tử cung.
• Nhiễm trùng trong thai kỳ.
• Hút thuốc lá.
• Một số bệnh lý hoặc biến chứng của mẹ và thai.

Có yếu tố nguy cơ không có nghĩa chắc chắn sẽ sinh non. Ngược lại, sinh non cũng có thể xảy ra ở người không có yếu tố nguy cơ rõ ràng.

3. Cơn gò tử cung khi chuyển dạ thật sự

Khi chuyển dạ thật sự bắt đầu, cơn co tử cung thường có xu hướng:

• Xuất hiện đều hơn.
• Ngày càng gần nhau.
• Cường độ tăng dần.
• Thời gian mỗi cơn có xu hướng kéo dài hơn.
• Không hết chỉ bằng nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế.

Thai phụ có thể cảm thấy đau ở bụng dưới, vùng chậu hoặc vùng thắt lưng. Một số người cảm thấy đau từ phía lưng lan ra phía trước bụng.

Cơn co chuyển dạ thật sự thường đi kèm với sự xóa và mở dần của cổ tử cung.

Theo ACOG, pha hoạt động của chuyển dạ thường được xem là bắt đầu khoảng khi cổ tử cung mở 6 cm. Tuy nhiên thai phụ không thể tự xác định độ mở cổ tử cung tại nhà, vì vậy việc quyết định nhập viện không nên chỉ dựa vào số cm.

Phân biệt cơn gò sinh lý và cơn gò chuyển dạ

Đôi khi không thể phân biệt hoàn toàn chỉ dựa vào cảm giác. Thăm khám sản khoa có thể cần thiết để xác định có chuyển dạ thật sự hay không.

4. Khi có cơn gò tử cung mẹ bầu nên làm gì?

Nếu thai đã gần đủ tháng, chưa có dấu hiệu nguy hiểm và cơn gò còn thưa, thai phụ có thể:

• Nghỉ ngơi.
• Thay đổi tư thế.
• Uống đủ nước.
• Đi tiểu nếu bàng quang đang đầy.
• Theo dõi thời gian bắt đầu và kết thúc của từng cơn gò.
• Theo dõi khoảng cách giữa hai cơn liên tiếp.
• Quan sát xem cơn gò có đều và tăng dần hay không.

Tắm nước ấm, thư giãn hoặc thực hiện các kỹ thuật thở cũng có thể giúp thai phụ dễ chịu hơn trong giai đoạn sớm của chuyển dạ.

Không nên cố chịu đựng hoặc tiếp tục theo dõi tại nhà nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.

5. Khi nào cần đến bệnh viện?

Thai phụ nên liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở sản khoa nếu:

• Thai dưới 37 tuần nhưng xuất hiện cơn gò thường xuyên.
• Cơn gò ngày càng đều, mạnh và gần nhau.
• Nghi ngờ rỉ ối hoặc vỡ ối.
• Có chảy máu âm đạo.
• Thai máy giảm hoặc cảm thấy thai cử động ít hơn bình thường.
• Đau bụng nhiều, liên tục, không giảm giữa các cơn.
• Có triệu chứng bất thường khiến thai phụ lo lắng.

Nếu thai đã đủ tháng, nhiều cơ sở sản khoa hướng dẫn thai phụ liên hệ khi các cơn co đều khoảng 5 phút một lần hoặc thường xuyên hơn. Tuy nhiên thời điểm nhập viện còn phụ thuộc số lần sinh trước, khoảng cách từ nhà đến bệnh viện và hướng dẫn riêng của bác sĩ theo dõi thai.

Đặc biệt, vỡ ối, chảy máu âm đạo nhiều hoặc thai máy giảm là những tình huống không nên chỉ ngồi nhà chờ cơn gò đều hơn.

6. Phân biệt cơn gò tử cung và thai nhi cử động

Đôi khi thai nhi xoay người, duỗi chân hoặc đẩy một phần cơ thể ra phía thành bụng có thể khiến mẹ cảm thấy một vùng bụng căng hoặc nhô lên.

Trong cơn co tử cung, tử cung thường căng cứng rõ hơn trong một khoảng thời gian rồi mềm trở lại.

Tuy nhiên, mẹ bầu không nên dựa hoàn toàn vào cách sờ bụng để xác định. Nếu bụng gò thường xuyên, đau, thai máy giảm hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nên được bác sĩ kiểm tra.

7. Giảm đau khi chuyển dạ

Trong giai đoạn đầu, một số phương pháp không dùng thuốc có thể giúp giảm khó chịu như:

• Thay đổi tư thế.
• Đi lại nhẹ nhàng nếu được phép.
• Tắm hoặc vòi sen nước ấm.
• Massage.
• Thở chậm và thư giãn.
• Nghỉ ngơi giữa các cơn co.

Khi chuyển dạ tiến triển, cơ sở sản khoa có nhiều phương pháp giảm đau khác nhau.

Gây tê ngoài màng cứng là một trong những phương pháp giảm đau hiệu quả nhưng không có nghĩa thai phụ hoàn toàn mất mọi cảm giác của cơn co. Mức độ giảm đau và cảm nhận áp lực khác nhau ở từng người và sẽ được bác sĩ gây mê theo dõi.

Kết luận

Cơn gò tử cung khi mang thai không phải lúc nào cũng là dấu hiệu sắp sinh.

Gò sinh lý thường không đều và không tăng dần, trong khi cơn gò chuyển dạ thường ngày càng đều, mạnh và gần nhau hơn.

Điểm đặc biệt cần lưu ý là cơn gò xuất hiện trước 37 tuần, hoặc đi kèm rỉ/vỡ ối, chảy máu âm đạo hay thai máy giảm.

Khi có những dấu hiệu này, thai phụ nên được đánh giá tại cơ sở y tế thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

GỌI ĐẶT LỊCH KHÁM – 0335 155 192

THÔNG TIN LIÊN HỆ
🌸 PHÒNG KHÁM BS ĐIỆP – SẢN PHỤ KHOA
📍 Địa chỉ: 271 Nguyễn Duy Dương, phường Vườn Lài, TP. Hồ Chí Minh
📞 Điện thoại/Zalo: 0335 155 192

🌐 Website: sanphukhoatudu-bsdiep.com
💙 Fanpage: Sản, Phụ Khoa Từ Dũ – BS Điệp
💬 Zalo OA: Phòng khám BS Điệp – Zalo OA
📍 Google Maps: Phòng khám BS Điệp trên Google
▶️ YouTube: BS Điệp – Phòng khám sản phụ khoa
🎵 TikTok: @bs.ngocdiep.tudu

Theo dõi thai kỳ • Khám phụ khoa • Tư vấn sức khỏe phụ nữ

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp.